Bilqi Forum  

Geri git   Bilqi Forum > > >

Elektronik & Bilgisayar Elektronik & Bilgisayar

ÖDEVLERİNİZİ BULMAKTA ZORLANIYOMUSUNUZ!

SORUN ANINDA CEVAPLIYALIM.

TÜM SORULARINIZA ANINDA CEVAP VERİLECEKTİR !

Sitemize Üye Olmadan Konulara Cevap Yazabilir Ayrıca Soru Cevap Bölümüne Konu Açabilirsiniz !

Yeni Konu aç Cevapla
 
Seçenekler Stil
Alt 01-04-2009, 22:42   #1
Korax
Android Destek
 
Korax - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jan 2008
Yaş: 34
Mesajlar: 21.062
Tecrübe Puanı: 1000
Korax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond repute
Korax - MSN üzeri Mesaj gönder
Standart Modülasyon

Modülasyon




İnsanlar, ilk çağlardan beri bilgiyi iletmenin yollarını araştırmışlardır. Kızılderililerin dumanla, gemicilerin bayrakla haberleşmeleri buna örnektir.


Uzaktan haberleşmeye Telekomünikasyon adı verilir. Enerjinin elektriksel olarak uzak mesefalere gönderilmesi işlemidir. Bilgi; hedefe ya iletim hatları ile ya da tel kullanmadan atmosfer içinde bir radyo hattı ile gönderilir.


Haberleşmede; bilgi, elektrik enerjisine dönüştürülür ve böylece uzak mesafelere gönderilir. Hedefte, elektrik enerjisi yeniden orijinal haline dönüştürülür. Burada bilgi; ses, müzik, görünen hareketli manzaralar, hareketli veya hareketsiz resimlerdir.Alçak frekanslı bilgi sinyallerinin, yüksek frekanslı taşıyıcı sinyaller üzerine bindirilip uzak mesafelere gönderilmesi işlemine MODULASYON denir. Alçak frekanslı bilgi sinyalleri tek başına uzak mesafelere gidemezler. Yüksek frekanslı sinyaller ise az bir güçle uzak mesafelere gidebilirler. Bu nedenle, taşıyıcı sinyaller hamal olarak kullanılırlar ve alçak frekanslı bilgi sinyalleri vericide modülasyon işlemine tabi tutularak, taşıyıcı üzerine bindirilir.


Modülasyon işlemini gerçekleştirmek için iki sinyale ihtiyaç vardır: BİLGİ SİNYALİ ve TAŞIYICI SİNYALİ 'dir.


Alçak frekanslı bilgi sinyaline, modüle eden, modüle edici, modülasyon sinyali, gönderilecek sinyal, alçak frekanslı (AF) sinyal adı da verilir.


Yüksek frekanslı taşıyıcı sinyaline, modüle edilen, RF (Radyo Frekans) sinyali, hamal sinyal de denilebilir.


Modülasyon işleminde modüle eden sinyal bilgi sinyali, modülasyona uğrayan veya modüle edilen sinyal ise taşıyıcı sinyalidir.


Modülasyona Neden İhtiyaç Duyulur?



Alçak frekanslı sinyaller doğrudan doğruya elektromanyetik dalgalar şeklinde yayınlanmazlar. Aşağıda sıralanan maddelerden dolayı alçak frekanslı sinyaller, yüksek frekanslı taşıyıcı sinyaller üzerine bindirilir.


1. Alçak frekanslı bilgi sinyallerinin enerjileri uzak mesafelere gidecek kadar fazla değildir. Haberleşme için gerekli yayın mesafesini sağlamak için bilgi sinyali, taşıyıcı üzerine bindirilir.


2. Eğer bir vericide modülasyon işlemi gerçekleştirilmeseydi yani bilgi sinyali, taşıyıcı üzerine bindirilmeseydi bu vericinin kullanacağı anten boyu çok uzun olurdu. 20 Hz - 20 KHz ses frekans bandında çalışan bir verici anteninin fiziki uzunluğu çok büyük olurdu.


Örneğin; 3 KHz 'de yayın yapan bir vericinin kullanacağı anten boyunu bulalım.


Anten Boyu, = Elektromanyetik dalganın boşlukta yayılma hızı / f = 300000 / f (KHz)


= 300000 / 3 = 100000 metre


Eğer vericide yarım dalga boyu anten kullanılıyorsa 100.000 / 2 = 50.000 m 'dir.


Bulunan 50 km 'lik uzunluk antenin elektriki uzunluğu olup fiziki uzunluk bundan % 5 daha kısadır. O halde antenin elektriki uzunluğu 50.000 m. % 95 = 47.500 metredir.


Buradan anlaşılacağı gibi bu kadar büyük bir antenin kurulması mümkün değildir.


Vericinin anten boyunu kısaltmak için modülasyon işlemi gerçekleştirilir yani bilgi sinyalleri taşıyıcı üzerine bindirilerek uzak mesafelere gönderilir.


3. 20 Hz - 20 KHz 'lik ses frekans bandının dar oluşu sabebiyle bu frekans bandına yerleştirilecek istasyon adedi sınırlıdır. Bu frekans bandında çalıştırılacak herhangi bir vericinin band genişliği 5-10 KHz arasında olacağı için, ses frekans bandında birbirini etkilemeden çalışacak verici istasyon adedi birkaç taneyi geçmeyecektir.


Bu anlatılan sakıncalar nedeniyle modülasyon işlemi gerçekleştirilir. Bilgi sinyallerinin, taşıyıcı sinyal üzerine bindirilmesiyle; bilgi sinyalleri uzak mesafelere gönderilebilir, vericilerin kullanıldığı anten boyları kısalır, RF (radyo frekans) bandı içine çok sayıda verici istasyonu birbirini etkilemeden uzak mesafe ile telsiz haberleşmesi sağlanır. Radyo frekans bandı 20 KHz. 'den 30000 MHz. 'e kadar olan frekansları kapsar.


Modülasyon Çeşitleri


Modülasyon işlemi sonunda taşıyıcı sinyalinin genliği, frekansı ve fazı değişikliğe uğrar. Genel anlamda 3 çeşit modülasyon mevcuttur.


a) Genlik Modülasyonu (Amplitude Modulation, A-M, G-M): Taşıyıcı sinyal genliğinin bilgi sinyalinin frekans ve genliğine bağlı olarak değiştirilmesidir.


b) Frekans Modülasyonu (Frequency Modulation, F-M): Taşıyıcı sinyal frekansının, bilgi sinyalinin frekans ve genliğine bağlı olarak değiştirilmesidir.


c) Faz Modülasyonu (Phase Modulation, P-M): Taşıyıcı sinyal fazının, bilgi sinyalinin frekans ve genliğine bağlı olarak değiştirilmesidir. Endirekt F-M olarakta bilinir.

















GENLİK MODÜLASYONU

Bu modülasyon türünde, bilgi sinyalinin frekans ve genliğine bağlı olarak, taşıyıcı sinyalinin sadece genliği değiştirilir. Uzak mesafelere gönderilmek istenen düşük frekanslı ses veya müzik şeklindeki bilgiler önce elektriki enerjiye çevrilir. Sonra taşıyıcı (RF) sinyal üzerine bindirilerek, elektromanyetik dalgalar şeklinde uzak mesafelere yayınlanır.







Prensibi



Modülasyon için iki önemli sinyalin olması şarttır. Bunlar bilgi sinyali ve taşıyıcı sinyalidir. Bunlardan frekansı düşük olan uzak mesafelere gönderilecek olan bilgi sinyali, frekansı yüksek olan ise hamal vazifesi gören taşıyıcı sinyalidir. 100 KHz. ve 5 KHz. 'lik iki ayrı sinyalden hangisinin bilgi, hangisinin taşıyıcı olduğunu tespit edebiliriz.








Şekil 4.1 - Genlik Modülasyonlu Dalganın Oluşumu



Şekil 4.1 'de 5 KHz. 'lik bilgi sinyali ile 100 KHz. 'lik taşıyıcının modülasyonu gösterilmiştir. Şekilde gösterildiği gibi alçak frekanslı bilgi sinyalinin pozitif (+) alternanslarında taşıyıcının genliği artar. En büyük genlik, bilgi sinyalinin (+) peak noktasında elde edilir. Alçak frekanslı bilgi sinyalinin negatif (-) alternanslarında ise taşıyıcının genliği azalır. En küçük genlik ise, bilgi sinyalinin (-) peak noktasında elde edilir. Böylece taşıyıcının genliği, bilgi sinyaline göre değiştirilmiş olur.




Burada modüle eden sinyal, bilgi sinyalidir. Modüle edilen ise taşıyıcıdır.




Bir genlik modüleli (A-M) sinyalin, zamana göre eşitliği;




EA - M(t) = [EC + Em(t)].cosWt 'dir.




Bu eşitliği açarsak;




EA - M(t) = [EC + Em . cosWmt].cosWct




EA - M(t) = EC.cosWct + Em.cosWmt . cosWct




cos a . cos b = (1/2) cos(a+b) + (1/2)cos(a-b) olduğundan;




EA - M(t) = EC cosWct + (Em / 2) cos (WC + Wm)t + (Em / 2)cos (Wc - Wm)t




Wct = 2π fct (Taşıyıcı sinyalinin açısal frekansı)




Wmt = 2π fmt (Bilgi sinyalinin açısal frekansı) olduğundan;




EA - M(t) =Ec cos 2π fct +(Em/2) cos 2π (fc + fm) t +(Em/2)cos 2π (fc - fm) t



Yapılan matematiksel işlemden anlaşılacağı gibi bir A-M sinyal 3 bileşenden oluşur.



A-M SİNYAL






Taşıyıcı Sinyali Üst Kenar Band Alt Kenar Band





Taşıyıcı SinyaliÜst Kenar BandAlt Kenar BandBu sinyallerden herhangi birisinin olmaması halinde elde edilen sinyal, A-M sinyal değildir. A-M sinyal olabilmesi için üç sinyalin olması şarttır.



EA - M(t) = EC cos 2π fc t + (Em / 2) cos 2π (fc + fm) t + (Em / 2) cos 2π (fc - fm)t


formülünde;


EC = Taşıyıcının genliği


fc = Taşıyıcının frekansı


fc + fm = Üst kenar bandın (ÜKB) frekansı


fc - fm = Alt kenar bandın (AKB) frekansı


(Em / 2)= ÜKB ve AKB 'ın genliğini gösterir.


(fc + frn) gibi toplam frekanslar ÜKB 'ı, (fc - fm) gibi fark frekanslar ist AKB 'ı oluşturur. Genlik modülasyonu neticesinde; taşıyıcı sinyali, taşıyıcınır üstünde ÜKB, taşıyıcının altında ise AKB oluşur. Kenar bandların genliği ise eşittir.


Örneğin, 100 KHz.'lik taşıyıcı ile 5 KHz.lik bilgi sinyali A - M 'na tabi tutulursa, meydana gelecek üst kenar bandın frekansı;


FÜKB= 100+5 = 105


Alt kenar bandın frekansı ise;


fAKB = 100-5 = 95 KHz. olacaktır.


Şu anda kenar bandları tanıdığımıza göre modülasyonun yeni tanımını yapabiliriz:


Alçak frekanslı bilgi sinyalleri ile yüksek frekanslı taşıyıcı sinyallerin elektronik devre elemanı içinde karıştırılarak, taşıyıcı sinyalinin altında ve üstünde olmak üzere iki tarafında yeni frekanslar elde etme işlemine MODÜLASYON denir.


Bilgi sinyali ile taşıyıcı sinyali lineer çalışma yapmayan bir elektronik devre elemanı (transistör) içinde karıştırılır. Eğer lineer çalışma yapan bir devre elemanına bu iki sinyal uygulanırsa, çıkışında girişe benzeyen sinyaller elde edilir. Yani bu durumda giriş ile çıkış doğru orantılıdır. Modülasyon işlemini gerçekleştiren transistörün çalışma noktası nonlinear (linear olmayan) bölgeye kaydırılırsa çıkış, girişe benzemez. Yani çıkıştan girişe benzemeyen, girişten farklı sinyaller alınır. Girişe, farklı frekanslarda iki sinyal uygulandığında, eleman çıkışından, girişe uygulanmayan yeni frekanslarda başka sinyaller alınır. Genlik modülasyonunda, bir elektronik devre elemanına taşıyıcı ve bilgi sinyali olmak üzere iki farklı sinyal uygulandığında, eleman veya devrenin çıkışından farklı frekanslarda kenar bandlar alınır. Bundan dolayıdır ki; modülasyon lineer çalışma yapmayan bir devre elemanı içinde gerçekleştirilir.


Toplam ve fark frekansları elde etmek için en az iki veya daha fazla sinyalin lineer çalışma yapmayan bir devre içinde karıştırılması işlemine HETERODİN (karıştırma) denir. Heterodin işleminin verici kademesi içindeki uygulamasına MODÜLASYON denir.





Şekil 4.2 - Genlik ModülasyonuGenlik modülasyonunda esas olarak antenden yayınlanan frekanslar; taşıyıcı, toplam ve fark frekanslar (AKB ve ÜKB) dir. Şekil 4.2 'de 5 KHz. 'lik bilgi ile 100 KHz. 'lik taşıyıcı sinyali genlik modülasyonuna tabi tutulmuş ve modülasyon neticesinde 105 KHz. 'lik bir üst kenar band, 95 KHz. 'lik alt kenar band oluşmuştur. Bilgi sinyalinin frekans ve genliğine bağlı olarak taşıyıcının genliği değiştirilerek genlik modüleli sinyal elde edilmiştir. Burada unutulmaması gereken nokta, genlik modüleli sinyalin frekansı da 100 KHz.'dir Çünkü, modülasyon sonucunda taşıyıcının frekansı değil, genliği değiştirilir.




Kenar Band Frekansları ve Band Genişliği







Taşıyıcı ve bilgi sinyali frekanslarının toplamı üst kenar bandı, frekansların farkı ise alt kenar bandı meydana getirir. Taşıyıcı sinyali, ses veya müzik işaretleri ile modüle edilirse, modülasyon sonunda taşıyıcı sinyali sabit kaldığına göre değişik frekans değerlerindeki bilgi sinyal (ses, müzik) frekansı adedinde alt ve üst kenar frekansları meydana gelir. Bu alt ve üst kenar frekanslarının frekans spektrumu üzerinde kapladığı alana ALT KENAR veya ÜST KENAR BAND adı verilir. Taşıyıcı frekansının üstündeki frekansların oluşturduğu banda "üst kenar band", taşıyıcı frekansının altında oluşan frekansların meydana getirdiği banda ise "alt kenar band" adı da verilir.







Genlik modülasyonu sonucunda meydana gelen alt ve üst kenar bandları ile taşıyıcının frekans spektrumu içerisinde kapladığı alana KANAL veya BAND GENİŞLİĞİ (BW) denir ve en yüksek frekanslı modüle eden (bilgi) sinyalin iki katına eşittir.



<B>BW = 2.fm



Modülasyon Zarfı ve Modülasyon Faktörü







Taşıyıcı RF sinyali, alt ve üst kenar bandları ile birlikte modüle edilmiş taşıyıcı sinyalini oluşturur. Buna MÜDÜLELİ DALGA ZARFI, MODÜLASYON ZARFI veya MODÜLASYON TRAPEZİ adı verilir. Şekil 4.3 'te modülasyon zarfının şekli gösterilmiştir. Burada bilgi sinyali tepe değerlerinin seviyesini belirlemiştir. Bilgi sinyali olmasaydı AKB ve ÜKB oluşmazdı. Dolayısıyla, bilgi sinyali taşıyıcı, AKB ve ÜKB arasında saklıdır. Dolayısıyla bilgi sinyali, A-M sinyalin band genişliğini belirler.




Modülasyon zarfının genliği ve genlik değişme oranı bilgi sinyalinin frekans ve genliğine bağlı olarak değişir. Modüle eden sinyalin (bilgi) genliği, taşıyıcı sinyal genliğindeki değişme miktarını, bilgi sinyalin frekansı ise taşıyıcı sinyal genliğindeki değişme hızını tayin eder.



Bilgi sinyal genliğinin (Em), taşıyıcı sinyal genliğine (EC) oranına MODÜLASYON FAKTÖRÜ veya İNDEKSİ denir, m ile gösterilir. Birimi yoktur. (Volt/Volt = l)



m = (Em / EC)


Dikkat edilmesi gereken nokta bilgi sinyal genliği hangi birimden (tepeden tepeye, etkin, tepe) alınıyorsa, taşıyıcı sinyal genliği de aynı birimden alınmalıdır.



Modülasyon Yüzdesi ve Modülasyon Yüzdesine Göre Genlik Modülasyonlarının Sınıflandırılması







Modülasyon faktörünün 100 ile çarpımına eşittir. % m ile gösterilir. Modülasyon derinliği, modülasyon derecesi




% m = (Em / EC).100 olarakta bilinir.



Aslında modülasyon yüzdesi; bilgi sinyalinin, taşıyıcının yüzde kaçının modüle edebildiğinin ifadesidir.



Örneğin; modülasyon faktörü 0,8 ise modülasyon yüzdesi % 80 'dir. Yani, bilgi sinyali taşıcının % 80 'ini modüle edebilmiştir. Geriye kalan % 20 'sini modüle edememiştir. Eğer; bilgi sinyali, taşıyıcının tamamını modüle etmişse



% m = % 100 'dür.



* A-M 'de modülasyon yüzdesinin artması, o sinyalin anlaşılırlığını, iyilik derecesini arttırır.



Modülasyon yüzdesi başka yollardan da bulunur:








Emax = EC + Em





Emax (p-p) = 2.Emax





Emin = EC - Em



Emin (p-p) = 2.Emin olduğuna göre;



m = (Emax - EC) / ECm = (EC - Emin) / ECm = (Emax - Emin) / (Emax + Emin)m = [Emax (p-p) - Emin (p-p)] / [Emax (p-p) + Emin (p-p)]formülünden modülasyon faktörü bulunur.




* Modülasyon yüzdesi ile yukarıdaki formüllerin 100 ile çarpımına eşittir.


Genlik Modülasyonda Kenar Band Voltajı ve Güç




"Genlik modülasyonu prensibi" konusunda, bir A-M sinyalin zaman göre eşitliğini çıkarttığımızda AKB ve ÜKB genliklerinin eşit, Em / 2 değerinde olduğunu belirtmiştik.




EAKB = EÜKB = Em / 2


Modülasyon faktörü m = Em / EC olduğundan Em = m.EC 'dir. O halde kenar band voltajları;


EAKB = EÜKB = m.EC / 2 olur. Dolayısıyla, kenar band genlikleri modülasyon faktörüne bağlıdır.


Genel güç formülü P = E2 / R 'dir. Kenar bandlar, RL gibi bir yükle (anten) uygulanırsa;


PAKB = PÜKB = [(m.EC) / 2]2 / RL olur. Kenar bandların genlikleri eşit olduğundan güçleride eşit olacaktır. Formülü açarsak;


PAKB = PÜKB = [(m2.EC2) / 4] / RL


PAKB = PÜKB = (m2.EC2) / (4.RL) bulunur.


Kenar bandların toplam gücü ise;


PKB = PAKB + PÜKB = 2.[(m2.EC2) / (4.RL)]


PKB = (m2.EC2) / (2.RL) olur. Burada EC2 / RL taşıyıcının gücüdür.


Taşıyıcı sinyalin gücü;


PC = EC2 / RL olduğuna göre kenar bandların toplam gücü;


PKB = (m2 / 2).PC olur.


Bir A-M sinyal; taşıyıcı, alt kenar ve üst kenar banddan oluştuğuna göre verici anteninden yayınlanan bir A-M sinyalin toplam gücü;


PA-M = PC + PAKB + PÜKB


PA-M = PC + (m2 / 4).PC + (m2 / 4).PC


PA-M = PC + (m2 / 2).PC


PA-M = PC [1 + (m2 / 2)] olur.Bu formülde,


PC = Taşıyıcı gücü (EC2 / RL)


m = Modülasyon faktörü


Devre çeşitleri







Şekil 4.8 - A-M Vericinin Basit Blok Diyagramı


Şekil 4.8 'de gösterilen blok diyagramda, RF osilatör katı modülasyon için gerekli olan yüksek frekanslı taşıyıcı sinyallerini üretir. Bu osilatör devresinin frekans kararlılığının iyi olabilmesi için kristal kontrollü bir osilatör olması tercih edilir. Tampon yükselteci; RF osilatörü, RF güç yükseltecinden izole eder. RF osilatör katında meydana gelebilecek herhangi bir istenmeyen durumu bir sonraki kata geçirmez. Mikrofon, ses işaretlerini elektriki işaretlere dönüştürür. Mikrofon çıkışındaki seviye çok düşük olduğu için ses frekans yükselteç katında yükseltilir. Modülatör katı ise alçak frekanslı bilgi sinyallerinin seviyesini ve gücünü, taşıyıcıyı modüle edebilecek seviyeye çıkartır. RF güç yükselteci, modülasyon işleminin gerçekleştirildiği kattır. Bu katın bir girişine taşıyıcı, diğer girişine ise modülatör katından gelen bilgi sinyalleri gelir. RF güç yükseltecinde modülasyon gerçekleştirildiğine göre antenden A-M sinyal, elektromanyetik dalgalar şeklinde uzak mesafelere gönderilir.


RF güç yükseltecinde, modülasyon işleminin gerçekleştirildiği lamba veya transistör lineae olmayan bölgede çalışır. Bu blok diyagramda, modülasyon vericinin en son katında gerçekleştirildiği için "yüksek seviyeli modülasyon" elde edilir.


RF güç yükseltecinde, genlik modülasyonunun gerçekleştirildiği devreler;


a} Kollektör Modülasyonu


b) Base Modülasyonu


c) Emiter Modülasyonu


d) FET 'Ii Analog Çarpıcı Modülatörü 'dür.


Kollektör, base ve emiter modülasyon devrelerinde; devre adını, modüle edici sinyalin uygulandığı modülasyonun yapıldığı yükselteç elemanının adlarından alır.


* Örneğin; modüle edici (bilgi) sinyali, modülasyon işleminin gerçekleştirildiği transistörün kollektörüne uygulanırsa KOLLEKTÖR MODÜLASYONU, base'ine uygulanırsa BASE (BEYZ) MODÜLASYONU. emiterine uygulanırsa EMİTER MODÜLASYONU gerçekleştirilmiş olur. Taşıyıcı sinyalinin nereye uygulandığı değil, bilgi sinyalinin nereye uygulandığı Önemlidir.



Kollektör Modülasyonu






Şekil 4.9 - Kollektör Modülasyon Devresi


Şekil 4.9 'daki devrede, Q1 transistörü modülatör yükseltecidir. Yani, modüle edici bilgi sinyallerinin seviye ve gücünü, taşıyıcı modüle edebilecek seviyeye çıkartır. A-M vericilerde, modülatörde hiçbir zaman A-M elde edilmez. Bilgi sinyali, C1 kuplaj kondansatörü vasıtasıyla, Q1 transistörünün beyzine uygulanır. Q1 'in kuplaj kondansatöründen yükseltilmiş olarak alınan modü edici sinyal, T1 empedans uygunlaştırıcı transformatör vasıtasıyla, modülasyon işleminin gerçekleştirildiği Q2 transistörünün kollektörüne uygulanır.


Bilgi sinyali, Q2 transistörünün kollektorüne uygulandığı için devrenin adı KOLLEKTÖR MODÜLASYONU 'dur. T1, transformatörü, modülatör katı (Q1 transistörü) ile modülasyon işleminin gerçekleştirildiği (Q2 transistörü) katlar arasında empedans uygunluğunu sağlar. Eğer, modülatörün çıkış empedansı, modülasyon işleminin gerçekleştirildiği katın giriş empedansına eşit değilse kayıplar meydana gelir.


Q1 transistörü, bilgi sinyalinde distorsiyon (şekil bozukluğu) olmaması için A sınıfı çalışır. Re1, Q1 'in emiter direnci olup Ce1 negatif geri beslemeyi önler. RB1 ve RB2 bayas dirençleridir.


Devrede, daha güçlü modülasyona ihtiyaç duyulduğunda, Q1 transistoru yerine A, AB veya B sınıfı çalışma yapan push-pull veya tümler simetri güç yükselteçleri kullanılabilir.


Q2 transistörü, lineer olmayan bölgede çalışma yapması ve yüksek verim elde edebilmesi için C sınıfı çalışma yapar. RB3 ve RB4 dirençleri doğru bayası sağlarlar.


Taşıyıcı sinyali, C2 kuplaj kondansatörü vasıtasıyla, modülasyon işleminin gerçekleştirildiği Q2 transistörünün beyzine uygulanır. L-C4 'den oluşan tank devresi, taşıyıcı frekansında rezonansa gelir. RFC (radyo frekans şok bobini), yüksek frekanslı sinyallere büyük bir direnç göstererek, yüksek frekanslı sinyallerin Q1 transistöründen oluşan alçak frekanslı kata ulaşmasını engeller.


Şimdi bu devrede A - M sinyalin nasıl oluştuğunu açıklayalım. +Vcc güç kaynağı. T1 'in sekonder sargısı ve L-C4 'den oluşan tank devresi birbirine seri bağlıdır.





+Vcc güç kaynağının DC batarya ile, T1 transformatörünün sekonder sargısını bir bobin ile temsil edelim. +Vcc değeri; devrede 10 Volt olsun. Alçak frekanslı bilgi sinyali de T1 'in sekonder sargısında 3 Volt 'luk bir gerilim düşürdüğünü varsayalım. Bu 3 Volt 'luk gerilim, sekonderin üst ucunu (-), alt ucunu ise (+) olarak kutuplasın. Böylece, 10 Volt ile 3 Volt seri olduğundan, tank devresi uçlarında 13 Voltluk bir gerilim düşer, iyin sekonder sargısında 7 Volt 'luk bir gerilim düşerse, tank devresi uçlarında 17 Volt 'luk bir gerilim meydana gelir.


T1 transformatörünün sekonderinde, üst ucu (+), alt ucu (-) kutuplanacak şekilde, örneğin 2 Volt 'luk bir gerilim meydana gelirse tank devresinde 8 Volt 'luk bir gerilim düşer. Aynı şekilde, iyin sekonderinde 10 Volt 'luk bir gerilim düşer. Böylece, T1 sekonderinde 10 Volt 'luk bir gerilim oluşursa, tank devresi uçlarında 0 Volt düşer.


* Buradan anlaşıldığı gibi, +Vcc güç kaynağı değeri sabit olduğuna göre, tank devresi uçlarındaki gerilim değerini, iyin sekonder sargısında modüle edici sinyalin değeri belirler. Böylece ses sinyaline göre genlik kontrolü yapılmış olur.


T1 empedans uygunlaştırıcı transformatörün sekonder sargısındaki bilgi sinyalleri, Q2 'nin kollektöründeki, RF sinyallerin genliğini değiştirir. Bu bir GENLİK MODÜLASYONU 'dur.



Base Modülasyonu






Şekil 4.10 - Base Modülasyon Devresi


Base modülasyon devresinde Q2 transistörü, A sınıfı çalışma yapan, bilgi sinyallerinin seviye ve gücünü, taşıyıcıyı modüle edebilecek seviyeye çıkartan modülatör yükselteç devresidir. Bilgi sinyali, C4 kuplaj kondansatörü vasıtasıyla Q2 modülatör yükselteç transistorünün beyzine uygulanır. Kollektöründen yükseltilmiş olarak alınan bilgi sinyali T1 empedans uygunlaştıncı transformatör vasıtasıyla modülasyon işleminin gerçekleştirildiği Q1 transistörünün beyzine uygulanır. Bilgi sinyali, modülasyon işleminin gerçekleştirildiği transistörün beyzine uygulandığı için devrenin adı BASE MODÜLASYONU 'dur.


Q2 transistöründe hem taşıyıcı sinyali yükseltilir, hem de modülasyon işlemi gerçekleştirilir. C sınıfı çalışması için Vbb bataryası ters bağlanmıştır. Q1 transistörünün periyodik olarak iletime geçmesi L1-C2 'den oluşan tank devresinin rezonans frekansındaki osilasyonların devamlılığını sağlar. Q2 modülator / yükselteç transistörünün çıkışı T1 empedans uygunlaştıncı transformatör üzerinden Q1 transistörünün girişine uygulanır. T1 empedans uygunlaştıncı transformatörün sekonder sargısı ile Vbb bataryası seri durumdadır. Bundan dolayı, ters bayas voltajı modülasyon sinyallerinin değişimi ile dalgalanır. Q1 transistörü de bu bayas değişiminden etkilenerek, taşıyıcı ile modülatör katından gelen bilgi sinyalleri ile Q1 'in base devresinde modülasyon işlemine tabi tutulmuş olur.


Emiter Modülasyonu







Şekil 4.11 - Emiter Modülasyon Devresi


Şekil 4.11 'de emiter modülasyon devresi çok basit olarak gösterilmiştir. Taşıyıcı sinyali, transistörün beyzine, bilgi sinyali ise emiterine uygulandığı için devrenin adı EMİTER MODÜLASYON DEVRESİ 'dir. Bu devrede, transistörün A sınıfı olarak polarmalandırılması ve merkezlenmiş Q noktasına sahip olması gerekir.


Emiter modülasyon devresinde, bilgi sinyali kesilirse, veya 0 'da sabit tutulursa NPN tipi transistör A sınıfı yükselteç gibi çalışır. Beyzine uygulanan taşıyıcı sinyalini yükseltir ve 180° faz farklı olarak kollektörüne verir. Devreye bilgi sinyali uygulandığında, bu sinyal sabit bir DC gerilimle birleşir. Transistörün Q çalışma noktası önce doyuma, sonra da kesime doğru sürülür. Transistör, çalışma eğrisinin doğrusal olmayan bir bölümünde çalışmaya zorlanır. Modülasyon işlemi gerçekleşeceği zaman, transistör lineer bölgede çalışmaz.


Emiter modülasyon, düşük güçlü uygulamalar için yeterlidir. Ancak yüksek güçlü uygulamalarda kullanmaya elverişli değildir.


Fet 'li Analog Çarpıcı Modülatör







Şekil 4.12 - FET 'li Analog Çarpıcı Modülatör Devresi Şekil 4.12 'deki devrede, FET 'li analog çarpıcı modülatör devresi basit haliyle verilmiştir. Devrenin karmaşık hale gelmemesi için diğer elemanlar çizilmemiştir. Devrede kullanılan JFET, ortak source tertiplidir. Drain terminaline taşıyıcı sinyali, gate terminaline ise bilgi sinyali (modüle eden) uygulanmıştır. Devrede gösterilen DC bileşen ise, modülasyon işlemi sonucunda taşıyıcının bir parçası olacaktır. Sistemin kazancına k dersek, FET 'in ve OP-AMP kazançlarının çarpımına eşittir.


k = Modülatör devresinin kazancı,


k = FET 'in kazancı x OP-AMP 'ın kazancı 'dır.


Taşıyıcı sinyalinin zamana göre eşitliği; EC(t) = EC.cos Wct


Bilgi sinyalinin zamana göre eşitliği; Em(t) = Em.cos Wmt


JFET 'in gate terminalindeki sinyal, bilgi sinyali ile DC bataryanın toplamına eşittir. (EDC + Em.cos Wmt) JFET 'in gate terminalindeki sinyal, aynı zamanda DC gerilim üzerine bindirilmiş modüle edici sinyaldir.


JFET, drain terminaline uygulanan sinyali ve gate terminalindeki DC üzerine bindirilmiş bilgi sinyalini çarparak OP-AMP 'a uygulanır. OP-AMP 'ın çıkışındaki sinyal;


Vo(t) = k.EC.cos Wct . (EDC + Em.cos Wmt) 'dir. Bu eşitliği açarsak,


Vo(t) = k.EC.EDC.cos Wct + k.EC.cos Wct . Em.cos Wmt


Vo(t) = k.EC.EDC.cos Wct + [(k.EC.Em) / 2].cos(WC + Wm)t + [(k.EC.Em) / 2].cos(WC - Wm)t



Vo(t) =k.EC.EDC.cos 2π fct(Taşıyıcı)+ [(k.EC.Em) / 2].cos 2π(fc + fm)t(ÜKB)+ [(k.EC.Em) / 2].cos 2π(fc - fm)t(AKB)


Eşitlikten görüldüğü gibi OP-AMP çıkışından;



1- Taşıyıcı sinyali


2- Üst kenar band


3- Alt kenar band, alındığı için sinyal genlik modülasyonlu bir sinyaldir.


Korax isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Alt 01-04-2009, 22:44   #2
Korax
Android Destek
 
Korax - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jan 2008
Yaş: 34
Mesajlar: 21.062
Tecrübe Puanı: 1000
Korax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond repute
Korax - MSN üzeri Mesaj gönder
Standart

Frekans Modülasyonu

Frekans modülasyonu (frequency modulation - FM), taşıyıcı dalga frekansının, bilgi sinyalinin frekans ve genliğine bağlı olarak değiştirilmesidir. Frekans modülasyonu, genlik modülasyonundan daha günceldir. Günümüzde, ticari amaçla yayın yapan FM vericiler 87,5 MHz -108 MHz arasında yayın yaparlar. Genlik modülasyomı ile yayın yapan A-M vericilerde orta, uzun ve kısa dalgalar kullanılır. Orta dalgadan yayın yapan A-M vericiler 550-1600 KHz, uzun dalgadan 150-350 KHz, kısa dalgadan ise 6-18 MHz arasında yayın yaparlar.
Genlik Modülasyonu ve Frekans Modülasyonunun Özellikleri:
Genlik Modülasyonunun Özellikleri:
1- Modülasyon anında taşıyıcının genliği değişir, frekansı ise sabittir.
2- Modülasyon anında, taşıyıcının altında ve üstünde olmak üzere iki adet kenar band oluşur.
3- BW, modüle eden sinyal frekansının iki katına eşittir.
4- A-M vericiler, güçlü vericilerdir.
5- A-M 'de önemli olan sinyalin uzak mesafelerde dinlenmesidir. Bu yüzden ses kalitesi düşüktür.
6- A-M yayınlan almak için ayrıca bir antene gerek yoktur.
7- A-M alıcıların ara frekansı 455 KHz. dir.
8- % 100 modülasyonda modülasyon faktörü l 'e eşittir.
9- Modülasyon sinyal frekansının yükselmesi, taşıyıcı dalga genliğinin çok hızlı değişmesine neden olur.
10- Modülasyon sinyal genliğinin yükselmesi, taşıyıcı dalga genliğinin çok yükselmesine neden olur.
Frekans Modülasyonunun Özellikleri:
1. Modülasyon anında, taşıyıcının frekansı değişir, genliği ise sabittir.
2. Modülasyon anında çok sayıda kenar bandları oluşur.
3. BW, modülasyon faktörüyle değişir.
4. F-M vericiler, A-M vericiler gibi çok güçlü değildir.
5- F-M 'de önemli olan sesin bozulmadan en uzak mesafelere gönderilmesidir. Sesin kalitesi yüksektir, stereo yayın yapılabilir.
6- F-M yayınları almak için bir antene ihtiyaç vardır.
7- F-M alıcılarda ara frekans değeri 10,7 MHz.dir.
8- Modülasyon faktörü genellikle l 'den büyüktür.
9- Modülasyon sinyal frekansının yükselmesi, taşıyıcı frekansının değişme hızını arttırır.
10- Modülasyon sinyal genliğinin büyümesi, taşıyıcının frekans değişme sınırını genişletir.
Prensibi ve Modülasyon Yüzdesi

Prensibi
Frekans modülasyonu için iki önemli sinyal vardır. Bunlar, alçak frekanslı bilgi ve yüksek frekanslı taşıyıcı sinyalidir. Modüle edilmemiş taşıyıcının frekansına, merkez yada sükunet frekansı adı verilir. Örneğin, 3 KHz. 'lik bilgi sinyali ile 100 MHz. 'lik taşıyıcı, frekans modülasyonuna tabi tutulursa, buradaki 100 MHz. taşıyıcının merkez frekansıdır.

Modülasyon için gerekli olan sinyaller, şekil 4.13 'te bilgi ve merkez frekanslı taşıyıcı sinyali olarak gösterilmiştir. Modüle eden (bilgi) sinyalin (+} alternanslarında, taşıyıcının frekansı yükselir. Bu değer merkez frekansının üstündedir. Taşıyıcının en yüksek frekansı, bilgi sinyalinin (+} max değerinde elde edilir. Bilgi sinyalinin {-) alternanslarında, taşıyıcının frekansı azalır. Bu değer merkez frekansının altındadır. En düşük taşıyıcı frekansı, bilgi sinyalinin (-) max değerinde elde edilir. Modüle eden sinyalin genliği sıfırsa, taşıyıcı frekansı merkez frekansına eşittir.

Şekil 4.13 - Frekans Modülasyonlu Sinyalin Elde Edilmesi
Şekil 4.13 'te görüldüğü gibi frekans modülasyonlu dalganın frekansı bir akordiyon misali merkez frekansının üstüne ve altına çıkar. Bir F-M 'lu dalganın frekansı, modüle eden sinyal genliğinin değişimine bağlı olarak merkez frekansının altında ve üstünde değerler alır. İşte taşıyıcı frekansının, modüle eden sinyalin (+) ve (-) tepe değerlerinin sebep olduğu frekans değişme miktarına FREKANS SAPMASI (DEĞİŞME MİKTARI, DEVİASYONU) denir.
Modüle eden sinyalin genliği ne kadar büyük ise frekans modülasyonlu sinyalin, frekans değişme miktarı da o kadar fazladır.
Örneğin, düşük genlikli modüle eden sinyal, 100 MHz. lik bir taşıyıcı frekansını 99,99 MHz ile 100,01 MHz. arasında değiştiriyorsa, buradaki frekans sapması ±10 KHz dir. Yani, taşıyıcının frekansı merkez frekansının 10 KHz üstüne ve 10 KHz altına düşer.

Düşük Genlikli Bilgi Sinyali
Büyük Genlikli Bilgi Sinyali
Şekil 4.14 - Frekans Sapmasının. Bilgi Sinyal Genliğiyle İlişkisi
Aynı merkez frekanslı taşıyıcı sinyali, büyük genlikli modüle eden sinyalle modülasyona tabi tutulup, taşıyıcı frekansını 99,95 MHz. ile 100,05 MHz arasında değiştiriyorsa buradaki frekans sapması ±50 KHz.dir. Frekans sapma değerlerine bakılarak, bilgi sinyal genliği hakkında bilgi sahibi olunabilir.
Frekans modülasyonunda, askeri amaçla yayın yapan FM vericilerde ±40 KHz, sivil amaçla yayın yapan FM vericilerde ise ±75 KHz. 'lik frekans sapması kabul edilmiştir. FM yayını yapan vericilerin, frekans bandları dışında komşu kenar band frekansları bulunabileceğinden istasyonlar arası karışıma sebebiyet verilmemesi için sivil amaçlı F-M vericilerde ±75 KHz. (150 KHz) 'lik bandın alt ve üst kısımlarında 25 'er KHz. 'lik emniyet bandı bırakılmıştır. Böylece band genişliği 200 KHz. 'e çıkarılmıştır. Buna benzer bir şekilde, askeri amaçla yayın yapan vericilerde mevcut band genişliğinin alt ve üst kısımlarına 10 'ar KHz. 'lik emniyet bandı ilave edilerek toplam 100 KHz. 'lik bir band genişliği tahsis edilmiştir.
Modülasyon Yüzdesi

Frekans modülasyonunda tam sapma, genlik modülasyonundaki % 100 modülasyonunun karşılığıdır. (Sivil amaçlı yayınlarda ±75 KHz.) Tam sapmanın aşılması durumunda AŞIRI MODÜLASYON gerçekleşir.
% 50 modülasyonda, ±75 KHz . 0,5 = ±37.5 KHz.
% 30 modülasyonda, ±75 KHz . 0,3 = ±22,5 KHz. 'lik frekans sapması olur.
Genlik modülasyonundan olduğu gibi, frekans modülasyonunda modülasyon yüzdesi, bilgi sinyalinin taşıyıcının yüzde kaçının modüle edebildiğinin ifadesidir.
Modülasyon yüzdesi,
%m = (±50 KHz. / ±75 KHz.).100 = %66,7 olarak bulunur.


Kapasitif Mikrofon Kullanılan F-M Modülatörü

Şekildeki 4.15 'teki devre, frekans modülasyonlu sinyalin nasıl meydana geldiğini açıklayan basit bir devredir. Kapasitif mikrofon, tank devresine bağlıdır. Kapasitif mikrofon, sabit ve hareketli plakalardan oluşur. Ses sinyalleri yoksa, diyagram ile sabit plaka arasında belli bir mesafe olacağından, mikrofonun da belli bir C değeri vardır. Ses sinyalleri ile bareber diyafram hareket edecek, sabit plaka arasındaki mesafe de değişeceğinden, kondansatörün C kapasite değeri de değişecektir.





Şekil 4.15 - Kapasitif Mikrofonun F-M Verici DevresiDevredeki, kapasitif mikrofon ve bobinden meydana gelen tank devresi, NPN transistörden meydana gelmiş bir osilatörü doğrudan bağlıdır. Kapasitif mikrofona, herhangi bir ses sinyali uygulanmadığı zaman, f = 1 / (2π√LC) formülüne göre osilatör merkez frekansında bir sinyal üretecektir. Bu sinyal, taşıyıcı sinyalidir. Kapasitif mikrofona, SF sinyali uygulandığı zaman mikrofonun C değeri değişeceğinden, f = 1 / (2π√LC) 'ye göre taşıyıcının frekansı da değişecektir.


Kapasitif mikrofonun diyaframı, ses dalgalarının frekansına göre titreşeceğinden, tank devresindeki C değeri de değişecektir. Dolayısıyla osilatör frekansı da ses frekans dalgaları ile değiştirilmiştir.


Merkez frekanslı taşıyıcı sinyalinin frekansı, ses frekans sinyallerinin seviyesine göre değiştirildiğinden, bu devrenin çıkışından F-M sinyal elde edilir.
Varikap Diyodlu F-M Modülatörü


Varikap diyod üzerindeki, ters polarma gerilimi belli sınırlar içinde değiştikçe diyod kapasitansı doğrusal olarak değişen bir elemandır. Bu devrede kullanılan osilatör Colpits tipindedir. Varaktör diyoda R1 ve R2 voltaj bölücü dirençlerle bir ters gerilim verilerek kapasitans değişiminin lineer olduğu bölge seçilir. Osilatör frekansını, L bobini, C1 ile C2 'nin eşdeğer kapasite değeri ve varaktör kapasitansı belirler. Bilgi sinyali uygulandığında, diyodun ters polarma DC gerilimi üzerinde, ses frekans sinyaline bağlı olarak bir AC sinyal meydana gelir. Dolayısıyla, varikabın kapasitansı, DC sinyal üzerindeki AC gerilimin değişimine bağlı olarak değişir. Buna bağlı olarakta osilatör tank devresinin toplam kapasitansı, bilgi sinyalinin genliği ile orantılı olarak değişir. Böylece, osilatör frekansı, bilgi sinyalinin genliğine bağlı olarak değiştirilerek frekans modülasyonu gerçekleştirilmiş olunur. Taşıyıcının merkez frekansı (osilatör frekansı):





Şekil 4.16 - Varikap Diyodla Yapılan F-M Modülatörüf = 1 / (2π√LC) formülüyle bulunur.


C = [(C1.C2) / (C1+C2)] + [(CC.CD) / (CC+CD)] 'dir. Burada CD varikap kapasitesidir.
Korax isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Alt 01-04-2009, 22:44   #3
Korax
Android Destek
 
Korax - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jan 2008
Yaş: 34
Mesajlar: 21.062
Tecrübe Puanı: 1000
Korax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond repute
Korax - MSN üzeri Mesaj gönder
Standart

Faz Modülasyonu






Şekil 4.20 -


a) Taşıyıcı Sinyali


b) Bilgi Sinyali


c) Frekans Modülasyonlu Sinyal


d) Bilgi Sinyalinin Türevi


e) Faz Modülasyonlu Sinyal Taşıyıcı sinyal fazının, bilgi sinyal genlik ve frekansına bağlı olarak değiştirilmesidir. Frekans modülasyonuna çok benzer. Bir taşıyıcının frekansı değiştirildiğinde fazı, fazı değiştirildiğinde de frekansı değişir. Bundan dolayı FM ile PM birbirine benzer. Modüle edici sinyale uygun olarak doğrudan değiştirilen, taşıyıcının frekansı olursa FM, modüle edici sinyale uygun olarak doğrudan değiştirilen taşıyıcının fazıysa PM meydana gelir. Direkt FM, endirekt PM; direkt PM ise endirekt FM 'dir.


Şekil 4.20 'de hem FM, hem de PM sinyal şekilleri gösterilmiştir, (b) şeklindeki modüle edici (bilgi) sinyalin ilk türevi (d) şeklinde olduğu gibi cosinüs dalgasıdır. Yani, sinüsün türevi cosinüs sinyalidir. Bu sinyal, sinüs sinyalinden 90° ileridedir, (d) şeklindeki türevi alınmış bilgi sinyalinin (-) alternanslarında taşıyıcının frekansı artar, (+) alternanslarında ise taşıyıcının frekansı azalır.


Özetle;


* Bilgi sinyalinin (-) alternansında, taşıyıcının fazı artar. Fazın artması demek, taradığı açı miktarının fazlalaşması ve taşıyıcı sinyalinin aynı periyodu daha kısa sürede tamamlaması demektir. Bu da frekansın artmasıdır.


* Bilgi sinyalinin (+) alternansında, taşıyıcının fazı azalır. Fazın azalması demek, taradığı açı miktarının azalması ve taşıyıcı sinyalinin aynı periyodu daha uzun sürede tamamlaması demektir. Bu da frekansın azalması demektir.


Faz modüleli sinyalin elde edilmesi için Şekil 4.21 'deki blok diyagramda görüldüğü gibi bilgi sinyalinin türev alıcı devrede türevi alınan ve F-M modülatöre uygulanır. F-M modülatörün çıkışından P-M elde edilir. F-M de frekans sapması sözkonusu iken P-M 'de faz sapması sözkonusudur.





Şekil 4.21 - Faz Modüleli Sinyalin Elde Edilmesi


Devre Çeşitleri


Şekil 4.22 'deki faz modülatörü, akortlanabilir (ayarlanabilir) L1 bobinini ve R3 direncine seri bağlı bir varaktör diyod içerir. VDı 'e uygulanan modüle edici bir sinyal, bu diyodun kapasitansını değiştirir. Dolayısıyla yüksek frekanslı taşıyıcının gördüğü empedansın faz açısı değişir. Bu da taşıyıcıda, empedansın faz açısı değişikliğine denk gelen bir faz kayması meydana getirir. Bu faz kayması, modüle edici sinyalin genliği ile doğru orantılıdır. Taşıyıcı sinyali, kristal kontrollü bir osilatör devresinde üretiliyorsa burada frekans kararlılığı iyidir. Varaktör diyodun gerilim - kapasitans grafiği doğrusal olmayıp, karakök fonksiyonuna benzediği için P-M dalga şeklinin bozulmasını en aza indirmek için, modüle edici sinyal genliğinin küçük tutulması gerekir. Bu da faz sapmasının (modülasyon faktörü) değerini küçük değerde tutar.





Şekil 4.22 - Varaktör Diyodlu Faz Modülatörü FM modülatörü devreleri olan şekil 4.16, 4.18 ve 4.19 gibi devrelere, bilgi sinyalinin uygulandığı yere bir türev alıcı devre konulursa, faz modülatör devreleri elde edilir.





Şekil 4.23 - Türev Alıcı DevreBilgi sinyali, şekil 4.23 'te görülen türev alıcı devreye uygulanırsa, 90° faz farklı bir sinyal elde edilir. Devrenin çıkışından da 90° faz farklı olan bir F-M sinyal elde edilir ki buna P-M denir.
Korax isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Alt 01-04-2009, 22:44   #4
Korax
Android Destek
 
Korax - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jan 2008
Yaş: 34
Mesajlar: 21.062
Tecrübe Puanı: 1000
Korax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond reputeKorax has a reputation beyond repute
Korax - MSN üzeri Mesaj gönder
Standart

Pals (Darbe) Modülasyonu


Pals (darbe) modülasyonunda kullanılan taşıyıcı dalga sinüsoidal sinyal olmayıp, tekrarlanan darbelerden oluşur. Burada bilgi taşıması, akım veya gerilim darbeleri ile gerçekleşir. Pals modülasyonu; darbe genlik modülasyonu (PAM), darbe genişlik modülasyonu (PWM), darbe konumu modülasyonu (PPM) olmak üzere 3 çeşittir.

Şekil 4.24 - Darbe ModülasyonlarıDarbe genlik modülasyonunda (PAM), sabit genişliği, sabit konumlu bir darbenin genliği, anolog sinyalin genliğine uygun olarak değiştirilir. Darbe konumu modülasyonunda (PPM) sabit genişlikli darbenin konumu, önceden belirlenmiş bir zaman bölmesi içinde analog sinyalin genliğiyle orantılı olarak değiştirilir. Darbe genişlik modülasyonunda (PWM) ise darbe genişliği, analog sinyalin genliği ile orantılı olarak değişir. Bir de bunlardan farklı olarak sayısal haberleşmede darbe kod modülasyonu (PCM) vardır. Bunda, analog sinyal örneklenir ve iletim için sabit uzunlukta, seri binary (ikili) sayıya dönüştürülür. Binary sayı, analog sinyalin genliğine uygun olarak değişir.
Darbe kod modülasyonu (PCM), darbe modülasyonu teknikleri arasında tek sayısal (dijital) iletim tekniğidir. PCM 'de, darbeler sabit uzunlukta ve sabit genliktedir. PCM 'de bilgi işareti, Örnek değerler kullanılarak yeniden bilgi işaretinin elde edilebileceği bir hızla örneklenir. Örnekleme (sampling), gönderilecek olan bilgi sinyalinden periyodik olarak örnek alınıp, işlenmesi ve Örneklerin gönderilmesi işlemidir. Daha sonra, örnek değerler kuantalanır, yani her örnek değere önceden belirlenmiş seviyelerden bu değere en yakın olanıyla bir yaklaştırma yapılır. Daha sonra, her örnek değer ya da buna karşılık gelen kuantalama seviyesi bir binary kod sözcüğü ile kodlanır. Buna göre örnek değerler dizisi, bir binary kod sözcüğü dizisi ile gösterilir. Sonuçta elde edilen 0-1 dizisi bir darbe dizisine dönüştürülür. "1" darbeyi, "0" ise darbe yokluğunu gösterir.

Şekil 4.25 - Kuantalanmış Örnek Değerler Ve PCM Dalga ŞekliŞekil 4.25 'te görüldüğü gibi +8 Volt değerleri arasında değişim bilgi sinyali uygun bir hızla örneklenir ve her Örnek değer 8 düzeyden birisine kuantalanır, Kuantalama düzeyleri ±1, ±3, ±5, ±7 'dir. Her Örnekleme anmda Örnek değer en yakın düzeye kuantalanır. Örneğin, (-8, -4) aralığındaki bir örnek değer olan -7 ye kuantalanır. (-6, -4) aralığındaki bir örnek değer ise -5 'e kuantalanır ve böyle devam eder. Kuantalama seviyeleri; -7, -5, -3, -1, +1, +3, +5, +7 'dir ve bunlar, 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 olarak numaralanır. Bu yolla, örnek değerler ve örnek değere en yakın kuantalama düzeyini gösteren 0 ile 7 arasındaki sayılar arasında bir ilişki kurulmuş olur. Daha sonra, kuantalama seviyesini gösteren sayı bir binary kod kelimesiyle kodlanır. Ancak, üretilecek kod sözcüğünün olabilecek en kısa uzunlukta olması istenir. Bu örnekte 8 seviye < 23) olduğundan bunlar üç bitlik binary savı ile gösterilebilir. Kuantalama seviyelerine karşılık gelen sayılar ile bunların kodlanacağı binary sayılar aşağıda gösterilmiştir.

Böylece, her örnek değer bir binary sözcükle kodlanır. Binary (ikili) dizi şeklindeki bu bilgi, daha sonra, bir "darbe" ve "darbe yokluğu" dalga şekline dönüştürülür ve PCM (Pals Kod Modülasyonu) elde edilir.
Devre Çeşitleri






Şekil 4.26 - PGM Sisteminin Basitleştirilmiş Blok Diyagramı Şekil 4.26 'da, tek kanallı ve tek yönlü bir PCM sisteminin basitleştirilmiş blok diyagramını gösterilmiştir. Band geçiren filtre, analog bilgi sinyalini, 300 Hz ile 3 KHz gibi standart ses frekans bandı aralığında sınırlar. Örnekle ve tut devresi, analog girişi periyodik olarak örnekler ve bu Örneklemeleri çok seviyeli bir PAM (pals genlik modülasyonu) sinyale dönüştürür. Analog / dijital çevirici (ADC), PAM örneklemeleri iletimi için seri binary (ikili) bilgi akışına dönüştürür. İletim ortamı genelde bir iletim teldir.


Alıcı ucunda, dijital /analog çevirici (DAC), seri binary bilgi akışını çok seviyeli bir PAM sinyale çevirir. Örnekle ve tut devresi ile alçak geçiren filtre, PAM sinyali tekrar başlangıçtaki analog biçimine dönüştürür.
Korax isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Bookmarks


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 
Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
Sizin Yeni Konu Acma Yetkiniz var yok
Sizin Konu Yanıtlama Yetkiniz var
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı

Gitmek istediğiniz klasörü seçiniz


Şu Anki Saat: 08:03


İçerik sağlayıcı paylaşım sitelerinden biri olan Bilqi.com Forum Adresimizde T.C.K 20.ci Madde ve 5651 Sayılı Kanun'un 4.cü maddesinin (2).ci fıkrasına göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur. bilqi.com hakkında yapılacak tüm hukuksal Şikayetler doganinternet@hotmail.com ve streetken27@gmail.com dan iletişime geçilmesi halinde ilgili kanunlar ve yönetmelikler çerçevesinde en geç 1 (Bir) Hafta içerisinde bilqi.com yönetimi olarak tarafımızdan gereken işlemler yapılacak ve size dönüş yapacaktır.
Powered by vBulletin® Version 3.8.4
Copyright ©2000 - 2018, Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Optimisation provided by DragonByte SEO v2.0.36 (Lite) - vBulletin Mods & Addons Copyright © 2018 DragonByte Technologies Ltd.

Android Rom

Android Oyunlar

Android samsung htc

Samsung Htc

Nokia Windows