Bilqi Forum

Bilqi Forum (http://www.bilqi.com/)
-   Astronomi (http://www.bilqi.com/astronomi.html)
-   -   Lagrange Noktaları veya Feza Kentleri (http://www.bilqi.com/astronomi/5343-lagrange-noktalari-veya-feza-kentleri.html)

LeGoLaS 02-19-2008 18:20

Lagrange Noktaları veya Feza Kentleri
 
Lagrange Noktaları veya Feza Kentleri
Salih TOPALOĞLU

Fezanın sırlarını tek tek çözmek, aydan dünyamıza bakabilmek, oradan sekerek diğer gezegenlere ve yıldız sistemlerine varabilmek, insanoğlunun ebede uzanan isteklerinin, arzularının sadece küçük bir kısmıdır. Ta ilk insanlı feza uçuşundan yaklaşık yüzyıl önce bazı yazarlar bu mevzuda kalem oynatmaya başlamışlardı. Bu eserlerde, aya gitmek, orada koloniler kurarak yeni bir medeniyetin temellerini atmaktan bahsedilmekteydi. Fezaya "İlk gitme", feza boşluğunda "ilk yürüme", aya "ilk ayak basabilme" tutkusu bu asrın başlarında süper devletleri önü alınmaz bir yarışa sokmuştu. 1969 yılında ise insanoğlu "Apollo 11" adlı feza gemisiyle aya ayak basarak bu hedefine ulaşmış oluyordu. Fakat bu sadece başlangıçtı ve fezaya açılabilme sevdasında olan insanlık için merdivenin ilk basamağıydı.

Günümüz insanının hayatında her an fezayla ilgili birşeyler bulabiliriz. Zaten içinde yaşadığımız yüzyıla da "feza çağı" denilmekte.. Kitaplar, gazeteler, televizyon gibi yayın organları, gerçek yanı çok az da olsa sıkça feza ile ilgili mevzulara temas etmektedirler. Bu izleri insanların yaptığı evlerde, arabalarda hatta giydikleri elbiselerde dahi görmek mümkündür.

Fezaya açılma, orada yeni yerleşme bölgeleri keşfetme bir zamanlar insanlığın tutkusu idi, fakat bazıları insanlığın geleceği İçin bunu tek alternatif olarak görmektedirler: Yaşlı arzımız artan nüfusun ihtiyaçlarına daha ne kadar zaman kifayet edecektir? Aniden başlayan bir nükleer savaş sonrası insan nesli nasıl idame ettirilecektir?

Bu mevzuu üzerinde çalışan ilim adamları için bir alternatif de Lagrange noktalarıdır. Bunlar içinde en uygun olanı da, daha şimdiden üzerinde bir feza kolonisi kurmak İçin kulis faaliyetleri yapılan Lagrange 5 (L5) noktasıdır. Oraya koyulan herhangi bir cismin pozisyonu kıyamete kadar aynı kalır. Bu daimi sabitlik L5'i ilk feza kolonisi için cazip hale getirdi.

Gök mekâniğinin en mühim meselelerinden biri üç cisim problemidir. Güneş'in arzımıza yapmış olduğu gravitasyon tesir iki cisim problemidir. Fakat, ay üzerine güneşin ve dünyanın yapmış olduğu gravitasyon tesirini düşünürsek bu bir üç cisim problemidir. İki cisim problemine çözüm getirmek, üç cisim problemine nazaran daha kolaydır. İki cisme bir üçüncü cismin ilâvesi kürevi bir üçgen meydana getirmekte ve problemi çözülmez hale sokmaktadır. Fezada iki noktayı birbirine birleştiren en yakın yol, bir doğru değil eğridir. Bundan dolayı günlük hayatımızda doğrularla ifade etmeye alıştığımız üçgen, feza hâdiselerinde kullanıldığında üç kenarı da eğri vaziyetini alır. Buna kürevi üçgen denir. Bahsettiğimiz üç cisim problemi üzerinde bir çok matematikçi yıllarca çalışmış fakat bir netice elde edilememiştir.

Bununla beraber bu problem yaklaştırma metoduyla kesin netice vermese de kısmen çözülebilir. Bu meseleye ilk hâl çaresi getiren Fransız astronom Joseph Lagrange'dir. Lagrange 1772'de beş istisna kabul ederek beş hususi hal çaresi bulmuştur. Fakat bu hâl, üçüncü cismin kütlesinin diğer iki cisme nazaran önemsiz olduğu durumlarda geçerlidir.

Dünya-ay gravitasyon sisteminde beş Lagrange noktası mevcuttur. L1, L2 ve L3 noktalan herhangi http://www.sizinti.com.tr/images/konular/74/46_2.jpg
Gelecekte üzerinde kolonilerin kurulması düşünülen, ayın yörüngesindeki L4 ve L5 noktaları
biri ayın arkasında, diğeri ortada, öteki ise dünyanın arkasında olmak üzere dünya ile ayı birleştiren bir doğru üzerinde bulunurlar. Bu muvazene noktaları karasız dengeye sahiptirler ve bu denge kolaylıkla bozulabilir.

Diğer yandan L4 ve L5 noktaları kararlı dengeye sahiptirler. Buraya konulan bir cisim (meselâ bir feza kolonisi) kıyamete kadar orada kalır. Resimde görüldüğü gibi, bu noktalar ayın yörüngesine yerleştirilmiştir. Biri ayın 60 açı derecesi önünde, diğeri ise aynı miktar arkasındadır.

http://www.sizinti.com.tr/images/konular/74/46_1.jpg
Kurulacak koloniler için hazırlanmış “İkaz silindirler” projesi. Herbir silindir 6,4 km yarıçapında ve 32 km. uzunluğunda olup yaklaşık 200.000 insanı barındırabilir. Dünya benzeri gravitenin sağlanabilmesi için her silindir iki dakikada bir döner.
Diğer gravitasyon sistemleri de Lagrange noktalarına sahiptir. Güneş-Jüpiter gravitasyon sistemi de buna en güzel misaldir. Bu durumda L4 ve L5 noktaları Jüpiterin, güneş etrafındaki yörüngesinde, gezegenin yaklaşık 60 açı derecesi önünde ve arkasında bulunurlar.

Dünya, aklımızın almayacağı büyüklükteki kâinatta insanoğlunun yaşaması için seçilmiş ve en güzel bir şekilde beşerin istifadesine sunulmuştur. Fakat, kendini her zaman mağrur gören insan, menfaati uğruna kendisinin bir parçası olduğu muhteşem sisteme halifelik yapacağına, onu yıkmaya, yok etmeye uğraşmıştır. Çünkü, henüz çağımızın insanı kendini tanıyamamıştır. Bir gün dünyamızın yaşanamayacak hâle geleceğini düşünerek fezada koloniler kurmak isteyenler, dünyamızın başına gelecek akıbetin kuracakları kolonilerin başına gelmeyeceğini zannetmektedirler. Fezada koloniler kurmak insanlığın en tabii hakkıdır. Gerekirse bunlar da kurulacaktır. Fakat, insanoğlu kolonilerden önce kendisini yeniden inşaa etmenin yollarını araştırmalıdır.


Şu Anki Saat: 11:38

Powered by vBulletin® Version 3.8.4
Copyright ©2000 - 2018, Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Optimisation provided by DragonByte SEO v2.0.36 (Lite) - vBulletin Mods & Addons Copyright © 2018 DragonByte Technologies Ltd.