Bilqi Forum  

Geri git   Bilqi Forum > >

Siz Sorun Biz Cevaplayalim(Maximum 5-10dk)

ÖDEVLERİNİZİ BULMAKTA ZORLANIYOMUSUNUZ!

SORUN ANINDA CEVAPLIYALIM.

TÜM SORULARINIZA ANINDA CEVAP VERİLECEKTİR !

Sitemize Üye Olmadan Konulara Cevap Yazabilir Ayrıca Soru Cevap Bölümüne Konu Açabilirsiniz !

Yeni Konu aç Cevapla
 
Seçenekler Stil
Alt 11-01-2009, 18:18   #1
Yaso
Operator
 
Yaso - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jan 2008
Mesajlar: 32.914
Tecrübe Puanı: 1000
Yaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond repute
Standart soru haber ve dilek kipleri ile ilgili test cevap iceride

Fiil (eylem)

Fiillerde mastar (eylemlik)

Fiillerde kök, gövde, taban

Fiillerde zaman

Fiillerde kişi

Fiillerde kip

Haber kipleri

Dilek kipleri

Bileşik zamanlı fiiller

Fiillerin yapısı

Ek fiiller

Test no: 15 konu: fiiller

Test no: 16 konu: fiiller (2)


FİİL (EYLEM)



Bir iş, oluş, hareket ve durum bildiren kelimelerdir. Cümlenin temeli eylemdir. Kısacası, fiil olmadan cümle kurulamaz.

Örnek: Eşya taşıdık. Ali çalışıyor. Evi süpürdüm.

İş iş iş

Kitap okudum. Yazı yazdım.

İş iş

Yukarıdaki fiiller bir iş bildiriyor.

Masayı çekiniz. Sabah erken kalktım.

hareket hareket

İp atladık. Hızlı koşma!

hareket hareket

Yukarıdaki fiiller bir hareket bildiriyor.

Ağaçlar büyüdü. İyice ısındık. Güneş doğdu.

oluş oluş oluş

Yapraklar yeşerdi.

oluş

Yukarıdaki fiiller bir oluş bildiriyor.

Oturuyorum. Sınıfta kaldı. Saat durmuş.

durum durum durum

Babam dinleniyor.

durum

Yukarıdaki fiiller ise bir durum bildiriyor.
FİİLLERDE MASTAR (EYLEMLİK)

Mastar fiilin adıdır; yani fiilin isim halidir. Fiil kök veya gövdelerine -mek, -mak eki getirilerek mastar yapılır. Mastarlar kişi ve zaman belirtmezler. Sözlükte ve yazım kılavuzunda fiillerin mastar halleri vardır.

Örnek: Boya-mak, at-mak, temizle-mek, süslen-mek...

kök kök gövde gövde

-mek, -mak eki yapım ekidir. -me, -ma halini alabilir.

Örnek: Artık gitme zamanı geldi.

isim (mastar)

Not: Olumsuzluk eki -me, -ma ile karıştırmayınız.

Hızlı koşma!

emir kipinin olumsuz hali

Fiillerin mastar hali isim kabul edildiğinden mastarlar ismin hallerine girebilirler.

Örnek: Gülme-y-i --> (-i hali) ("y" kaynaştırma harfi)

Gülme-y-e --> (-e hali) ("y" kaynaştırma harfi)

Gülmek-te --> (-de hali) (sertleşme olmuş)

Gülmek-ten --> (-den hali) (sertleşme olmuş)

-mek, -mak eki bir sözcüğün fiil olup olmadığını anlamaya da yarar.

Örnek: Yüz-mek --> fiil

Tut-mak --> fiil

Yaş-mak --> fiil değil

Koru-mak --> fiil

Göz-mek --> fiil değil
FİİLLERDE KÖK, GÖVDE, TABAN

Fiillerde mastar eki veya çekim ekleri atıldığı zaman geride kalan kısma fiil tabanı denir. Fiil tabanı kök veya gövde halinde olabilir.

Örnek: Açmak ® Aç (kök durumunda çünkü basit

sözcük)

Açıklarım ® Açıkla (gövde durumunda çünkü

türemiş)

Oturmak ® Otur (kök - basit kelime)

Seyretmek ® Seyret (gövde - bileşik yapılı

kelime)

Temizlemek ® Temizle (gövde - türemiş kelime)

Not: Bir fiilin yapısı sorulduğunda önce fiilin mastar hali bulunur, sonra mastar eki atılır; geriye kalan fiil tabanı incelenir.

Örnek: geldik ® gelmek ® gel

çekimli fiil mastar kök=basit fiil (yapısı)

süslenmiş ® süslenmek ® süslen

çekimli fiil mastar gövde=türemiş fiil

gidiverdik ® gidivermek ® gidiver

çekimli fiil mastar bileşik yapılı fiil
FİİLLERDE ZAMAN

Fiillerde geçmiş zaman, şimdiki zaman, gelecek zaman olmak üzere üç temel zaman vardır. Geniş zaman bu üç zamanı kapsar.
FİİLLERDE KİŞİ

Fiilin bildirdiği işi, hareketi, oluşu gerçekleştiren ya da konuşan, dinleyen, kendisinden söz edilen varlığa fiilin şahsı denir.

1. tekil kişi "Ben" (konuşan): Fiile -m, -im ekleri eklenmişse 1. tekil kişidir. (geldim, gitmişim...)

2. tekil kişi "Sen" (söz söylenen): Fiile -n, -sin ekleri eklenmişse fiil 2. tekil kişidir. (geldin, gitmişsin...)

3. tekil kişi "O" (sözü edilen): Genelde ek olmadan yapılır. (gelecek, geldi, gitmiş...) Emir kipinde -sin takısı alır. (gelsin, söylesin...)

1. çoğul kişi "Biz" (konuşanlar): Fiile -k, -iz, -lim takıları eklenmişse o fiil 1. çoğul kişidir. (geldik, okuruz, sevelim...)

2. çoğul kişi "Siz" (söz söylenenler): Fiile -niz, -siniz, -in, -iniz takıları eklenmişse o fiil 2. çoğul kişidir. (geldiniz, gitmişsiniz, okuyun, biliniz...)

kay. h.

3. çoğul kişi "Onlar" (sözü edilenler): Fiile -ler, -sinler ekleri eklenmişse o fiil 3. çoğul kişidir. (geldiler, okusunlar...)

Önemli not: -ler ekini çoğul ekiyle karıştırmamalıyız. Çoğul eki -ler isim soylu sözcüklerin sonuna gelir; bir fiilin sonuna gelmez.
FİİLLERDE KİP

Fiillerin zamana ve isteğe bağlı olarak türlü ekler alarak girdiği biçimlere kip denir.

Kipler ikiye ayrılır. Zaman bildirenlere haber kipleri, istek bildirenlere istek kipleri denir.

Türkçe�de toplam dokuz tane fiil kipi vardır.

FİİL KİPLERİ






Haber Kipleri Dilek Kipleri

- -di'li geçmiş zaman (-di) - istek kipi (-e)

- -miş'li geçmiş zaman (-miş) - dilek-şart kipi (-se)

- şimdiki zaman (-(i)yor) - gereklilik kipi (-meli)

- gelecek zaman (-ecek) - emir kipi (-)

- geniş zaman (-r)

Not: Kip ekleri ve şahıs ekleri çekim ekleridir.
HABER KİPLERİ

-di'li geçmiş zaman:

Fiil tabanına -di eki getirilerek yapılır. Olayın sözden önce ve kesin olarak gerçekleştiğini bildirir.

Şahıslara göre çekimlenmesi: oku-du-m, oku-du-n, oku-du, oku-du-k, oku-du-nuz, oku-du-lar

-di eki ünlü uyumuna göre -di, -dı, -du, -dü şekillerini alır; sertleşmeye uğrar.

Örnek: git-ti-m, koş-tu, öp-tü...

-miş'li geçmiş zaman:

Olayın sözden önce olduğunu bildirir. Yani, -di'li geçmiş zaman gibidir. Fakat
-miş'li geçmiş zamanda kesinlik yoktur. Masallarda ve emin olmadığımız konu*larda bu kip kullanılır.

Şahıslara göre çekimlenmesi: gel-miş-im, gel-miş-sin, gel-miş, gel-miş-iz, gel-miş-siniz, gel-miş-ler

Şimdiki zaman:

İş ve oluşun şimdi yapıldığını veya geçmişten bu ana kadar devam ettiğini anlatır. Fiil tabanına -(i)yor eki getirilir. Bu ekin -yor kısmı ünlü uyumunu bozar.

Örnek: Ne görüyorsun? (Şimdi)

Yaşımız büyüyor. (Eylem devam ediyor.)

7

Şahıslara göre çekimlenmesi: gel-iyor-um, gel-iyor-sun, gel-iyor, gel-iyor-uz, gel-iyor-sunuz, gel-iyor-lar

Şimdiki zaman belirten bir fiil olumsuzluk eki yani -me, -ma alırsa olumsuzluk eki ünlü uyumuna göre -mı, -mi, -mu, -mü şekillerine girer. Buna ses daralması denir.

Örnek: gelmiyorum, sormuyorum, yemiyorum, görmüyor...

Fiil tabanı p, ç, t, k harfleriyle bitiyorsa ve -iyor eki alıyorsa yumuşama görülür.

Örnek: gitmek => gidiyor

Gelecek zaman:

Olay, olmadan önce anlatılacaksa bu kip kullanılır. Yani, anlatış önce, iş sonradır. Fiil tabanına -ecek, -acak eki getirilerek yapılır.

Örnek: Tatile çıkacağım.

yumuşama olmuş

Çiçekler daha çok büyüyecek.

kay. harfi

Okula erken gideceğim.

yumuşama

yumuşama

Şahıslara göre çekimlenmesi: gel-eceğ-im, gel-ecek-sin, gel-ecek, gel-eceğ-iz, gel-ecek-siniz, gel-ecek-ler

Not: Çekimlerken fiil tabanıyla ekler arasına kısa çizgiler koyuyoruz. Bu çizgiler fiil tabanını, zaman ekini ve şahıs ekini ayırt etmeniz için konmuştur. Hece ayırması değildir. Eğer fiil olumsuz olacaksa olumsuzluk eki fiil tabanından hemen sonra gelir. (Ör: otur-ma-(y)-acağ-ım) Yani önce olumsuzluk eki, sonra zaman eki, daha sonra şahıs eki gelir. Fiillere "değil" sözcüğü ile de olumsuzluk anlamı katabiliriz. (Ör: Kitabı okumuş değilim. => Okumadım. Henüz gitmiş değilim. => Gitmedim.)

Geniş zaman:

Fiil tabanına -r eki getirilir. Belli bir zaman belirtmez; eylemin her zaman yapılabileceğini anlatır. (Ör: Bütün canlılar yaşar ve ölür. Öğretmen ders yapmayana kızar.)

-r eki sessiz harfle biten bir fiil tabanına eklenecekse ses türemesi olur. (Ör: görür, yapar, oturur...)

Geniş zamanı olumsuz yaparken r harfi kalkar. (Ör: gelmem, yapmaz, görmezsin, oturmaz...) Böyle olumsuz geniş zaman kiplerinde bazen hangi zamana ait olduğunu şaşırabiliriz. O durumda fiili önce olumlu hale getirir, ondan sonra zamanını buluruz. (Ör: Gülmez => Güler => Geniş zaman, III. tekil şahıs.)

Şahıslara göre çekimlenmesi: gel-(i)r-im, gel-(i)r-sin, gel-(i)r, gel-(i)r-iz, gel-(i)r-siniz, gel-(i)r-ler

Olumsuz halinin çekimlenmesi: gelmem, gelmezsin, gelmez, gelmeyiz, gelmezsiniz, gelmezler
DİLEK KİPLERİ

Bu kiplerde açık bir zaman kavramı yoktur. Dört şekilde inceleyebiliriz.

İstek kipi:

Fiil tabanına -e, -a eki getirilerek yapılır. İstek bildirir.

Örnek: Tatile çıkalım.

Artık gideyim.

Sözlerimi unutmayasın.

kaynaştırma harfi

Şahıslara göre çekimlenmesi: geleyim, gelesin, gele, gelelim, gelesiniz, geleler

Olumsuz halinin çekimlenmesi: gelmeyeyim, gelmeyesin, gelmeye, gelmeyelim, gelmeyesiniz, gelmeyeler

Dilek-şart kipi:

Fiil tabanına -se, -sa eki getirilerek yapılır. Eylemin gerçekleşmesi şarta bağlı ise kullanılır.

Örnek: Çalışsam iyi olur.

Koşsan yetişirsin.

Şahıslara göre çekimlenmesi: gelsem, gelsen, gelse, gelsek, gelseniz, gelseler

Olumsuz halinin çekimlenmesi: gelmesem, gelmesen, gelmese, gelmesek, gelmeseniz, gelmeseler

Gereklilik kipi:

Fiil tabanına -meli, -malı eki getirilerek yapılır. Eylemin yapılması gerektiğini anlatır.

Örnek: Ödevlerini yapmalısın.

Sınıfımızı geçmek için çok çalışmalıyız.

Şahıslara göre çekimlenmesi: gelmeliyim, gelmelisin, gelmeli, gelmeli*yiz, gelmelisiniz, gelmeliler

Olumsuz halinin çekimlenmesi: gelmemeliyim, gelmemelisin, gelmemeli,

gelmemeliyiz, gelmemelisiniz, gelmemeliler

Emir (buyrum) kipi:

Kip eki yoktur. Kişi kendisine emir veremeyeceği için 1. tekil ve 1. çoğul kişileri yoktur.

Örnek: İçeri gel! (2. tekil şahıs)

Hemen gitsin! (3. tekil şahıs)

Şarkı söylesinler! (3. çoğul şahıs)

Bana bakınız! (2. çoğul şahıs)

Bu kip emir için kullanıldığı gibi yalvarma, dua, beddua, komut anlamla*rında da kullanılır.

Örnek: Allah seni korusun!

Allah kahretsin!

Sola dön!

ÇALIŞMA:

Sarmak, konuşmak, açmak sözcüklerini bütün kiplere göre, olumlu ve olumsuz hallerine, soru hallerine göre çekimleyiniz.

"Götürmeyecek mi" - "Görüşmeli miyim" - "Sürüklemez misin"

- "Oturmasın" çekimli fiillerini inceleyip, kiplerini, olumluluk ve soru durumlarını belirtiniz.


alıntı
__________________



Tüm bölümlerimize yetkili alımları başlamıştır başvurmak için aşağıdaki linke tıklayınız


Yaso isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Bookmarks


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 
Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
Sizin Yeni Konu Acma Yetkiniz var
Sizin Konu Yanıtlama Yetkiniz var
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı

Gitmek istediğiniz klasörü seçiniz

Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar Son Mesaj
soru ayrılıkla ilgili anlamlı sözler cevap iceride Yaso Siz Sorun Biz Cevaplayalim(Maximum 5-10dk) 0 10-25-2009 16:32
sORU geniş zaman gelecek zaman ve dilek kipleri Fiilelere gelen haber kipleri ve dile Yaso Siz Sorun Biz Cevaplayalim(Maximum 5-10dk) 1 10-23-2009 16:11
soru fiilimsi ile ilgili testler cevap iceride Yaso Siz Sorun Biz Cevaplayalim(Maximum 5-10dk) 0 10-19-2009 21:05
soru boşaltım ile ilgili soru ve cevaplar cevap iceride Yaso Siz Sorun Biz Cevaplayalim(Maximum 5-10dk) 0 10-16-2009 11:13
soru 29 ekim ile ilgili kompozisyon cevap iceride Yaso Siz Sorun Biz Cevaplayalim(Maximum 5-10dk) 0 10-14-2009 17:30


Şu Anki Saat: 04:48


İçerik sağlayıcı paylaşım sitelerinden biri olan Bilqi.com Forum Adresimizde T.C.K 20.ci Madde ve 5651 Sayılı Kanun'un 4.cü maddesinin (2).ci fıkrasına göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur. bilqi.com hakkında yapılacak tüm hukuksal Şikayetler doganinternet@hotmail.com ve streetken27@gmail.com dan iletişime geçilmesi halinde ilgili kanunlar ve yönetmelikler çerçevesinde en geç 1 (Bir) Hafta içerisinde bilqi.com yönetimi olarak tarafımızdan gereken işlemler yapılacak ve size dönüş yapacaktır.
Powered by vBulletin® Version 3.8.4
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Optimisation provided by DragonByte SEO v2.0.36 (Lite) - vBulletin Mods & Addons Copyright © 2017 DragonByte Technologies Ltd.

Android Rom

Android Oyunlar

Android samsung htc

Samsung Htc

Nokia Windows