Bilqi Forum  

Geri git   Bilqi Forum > > >

ÖDEVLERİNİZİ BULMAKTA ZORLANIYOMUSUNUZ!

SORUN ANINDA CEVAPLIYALIM.

TÜM SORULARINIZA ANINDA CEVAP VERİLECEKTİR !

Sitemize Üye Olmadan Konulara Cevap Yazabilir Ayrıca Soru Cevap Bölümüne Konu Açabilirsiniz !

Yeni Konu aç Cevapla
 
Seçenekler Stil
Alt 04-02-2008, 19:30   #1
уυѕυƒ
Moderator
 
уυѕυƒ - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Feb 2008
Mesajlar: 11.000
Tecrübe Puanı: 1000
уυѕυƒ has a reputation beyond reputeуυѕυƒ has a reputation beyond reputeуυѕυƒ has a reputation beyond reputeуυѕυƒ has a reputation beyond reputeуυѕυƒ has a reputation beyond reputeуυѕυƒ has a reputation beyond reputeуυѕυƒ has a reputation beyond reputeуυѕυƒ has a reputation beyond reputeуυѕυƒ has a reputation beyond reputeуυѕυƒ has a reputation beyond reputeуυѕυƒ has a reputation beyond repute
уυѕυƒ - MSN üzeri Mesaj gönder
Standart Bir yargıyı tam olarak ifade eden sözcük yada söz öbeklerine cümle denir.Cümlenin yar

Bir yargıyı tam olarak ifade eden sözcük yada söz öbeklerine cümle denir.Cümlenin yargısı tek bir sözcükle sağlanabileceği gibi söz öbekleriyle de sağlanabilir. Yargı ne kadar açıklanmışsa o kadar anlaşılabilir hale gelir.İşte bir yargıyı ortaya koyan ve destekleyen söz öbekleri cümlenin öğelerini meydana getirir.


Cümlede bulunabilecek öğeler yüklem,özne, nesne ve tümleçlerdir. Bunların özelliklerinin neler olduğunu şimdi ayrı ayrı görelim.


YÜKLEM
Cümlede kip ve zaman bildirerek yargıyı ortaya koyan temel unsurdur.Tek başına cümle özelliği gösterir.Diğer öğeler yüklemin tamamlayıcı öğeleridir.Cümlede yüklemi bulmak için herhangi bir öğeye soru sormayız. Onu çekimli durumda bulunan sözcüklerden anlarız.
ÖRNEĞİN:
“Biliyorum” sözü “Bilmek” eyleminin şimdiki zamanla çekimlendiğini gösteriyor.Öyle ise yargı bildiriyor demektir.Dolayısıyla bir cümledir.
“Gidilmeli” sözü “Gidilmek” eylemin gereklilik kipiyle çekimlenmiştir. Yargı bildirmiş ve yüklem görevinde kullanılmış demektir.
“Hastayım” sözü “Hasta” isminin, ekfiili geniş zamanıyla çekimlenmesinden oluşmuş, dolayısıyla yargı bildirip yüklem olmuştur.

Yüklem durumunda bulunan unsur elbette her zaman sözcük halinde bulunmaz.

“Olayı duyunca küplere bindi.” cümlesinde “Küplere binmek” ; Sinirlenmek anlamında bir deyimdir.Deyimler kalıplaşmış söz öbekleri olduğundan birbirinden ayrılmaz dolayısıyla cümlenin yüklemi “Küplere bindi” olacaktır.

“O artık gözden düştü
“Ben bu kadar işle başa çıkamam.” Cümlelerinde altı çizili söz öbekleri de deyimdir ve yüklem görevinde kullanılmıştır. Deyimler gibi diğer birleşik filer de yüklem olduklarında birbirinden ayrılamaz.

ÖRNEĞİN;
“Gitmeden önce bana telefon etti.”
“Bir anda ortalıktan yok oldu.” Cümlelerindeki altı çizili sözcükler bileşik fiil olduklarından birlikte yüklem olur.

“Avluda bulduğum demir parçası, meğer sokak kapısının anahtarıymış.”
“Kaside, divan şiirinin nazım şekillerinden biridir.” Cümlelerinde altı çizili söz öbekleri isim tamlaması olduğundan onları oluşturan sözcükler, hangi öğe durumunda bulunursa bulunsun birbirinden ayrılmaz..
“Sonbaharın kışa döndüğü, esintili,az güneşli bir gündü.” Cümlesinde de altı çizili söz. Tamamen sonda bulunan “GÜN” isminin sıfatlarından oluşmuştur. Dolayısıyla bunları birbirinden ayıramayız. Sonuçta altı çizili grup olduğu gibi yüklem olur.

Yüklem bazen edatlarla bile kurulur.
ÖRNEĞİN;
“Bu gün biraz hasta gibisin.” Cümlesindeki gibi edatı bağlı bulunduğu söz öbeğiyle birlikte yüklem görevini üstlenmiştir.Görüldüğü gibi yüklemi, haber veya dilek kipleriyle çekimlenmiş sözcük yada söz öbeklerinde arıyoruz. Elbette isim soylu sözcüklerde bu çekim , ek fiille yapılmış olmalıdır.





ÖZNE
Cümlede yüklemin bildirdiği işi,hareketi yapan yada oluş içinde bulunan öğedir. Cümlenin temel öğesidir. Ancak her cümlede bulunmak zorunda değildir.Cümlede özneyi bulmak için yükleme “KİM” ve “NE” sorularını sorarız.Ancak özellik “NE” sorusu, nesneyi bulmak içinde sorulduğundan, biz özne sorusunu yükleme değişik biçimde sorarız.
ÖRNEĞİN;
“Öğretmen soruyu bana sordu.” Cümlesinde “SORDU” yüklemdir. Özneyi bulmak için yükleme “Soran KİM” diye soruyoruz. Cevap olarak “Öğretmen” geliyor. Öyle ise cümlenin öznesi bu sözcüktür.
“Bahçede çiçekler açmış.” Cümlesinde “Açmış” yüklemdir. Yükleme “Açan NE” sorusunu sorduğumuzda cevap olarak çiçekler geliyor. Demek ki cümlenin öznesi çiçeklerdir.
Görüldüğü gibi insanlar için KİM, diğer varlıklar için Ne sorusunu soruyoruz. Özne bazen söz öbeği şeklinde olabilir.
“Kanadı kırılan kuş, bahçenin bir kenarında bekliyordu.” Cümlesinde “Bekliyordu” yüklemdir. Yükleme “Bekleyen NE” sorusunu sorduğumuzda cevap olarak kanadı kırılan kuş cevabı geliyor. Demek ki cümlenin öznesi bir söz öbeğidir; daha doğrusu bir sıfat tamlamasıdır.
Cümlede özne, açık olarak verilebileceği gibi yükleminden çekiminden de çıkarılabilir. Cümlede olmayan , yüklemden bu tür öznelere GİZLİ ÖZNE adı verilir.
“Sana bu kitabı iki günlüğüne verebilirim.” Cümlesinde “Verebilirim” yüklemdir. Yükleme “Veren KİM” sorusunu sorduğumuzda cevap olarak “BEN” cevabı alınır. İşte bu cümlenin gizli öznesidir.
Başka bir özne türü de SÖZDE ÖZNEdir. Bunun bulunuşunun diğer özne türlerinden farkı yoktur. Eğer cümlenin yüklemi edilgen çatılı bir fiil ise öznesi sözde özne olur.
Özne, isim çekim eklerinden hal eklerini almaz. Bir cümlede birden fazla özne bulunabilir. Bu özneler bağlaçlarla yada noktalama işaretleri ile birbirine bağlanır.
“Ben, kardeşim ve annem pikniğe gideceğiz.”Cümlesinde “Gideceğiz” yüklemdir. Ben,kardeşim ve annem özne görevinde kullanılan şahıslardır.


NESNE
Cümlede yüklemin bildirdiği işten etkilenen öğedir. Yükleme sorulan “KİMİ,NEYİ,NE” sorularına cevap verir. Nesneyi bulduran sorularla özneyi bulduran sorular çoğu zaman birbiriyle karışır. Karışmaması için cümlenin yüklemini bulduktan sonra, önce öznenin , daha sonra nesnenin bulunması gerekir.
ÖRNEĞİN;
“Dün okulda kalemi kaybolmuş.”
ÖZNE YÜKLEM

İşte böyle karışıklılığa meydan vermemek için, önce cümlenin öznesi sonra nesnesi aranır. Karışıklığın sebebine gelince; “-i” eki hem hal ekidir, hem de üçüncü tekil şahıs iyelik ekidir. Neyi sorusu iki eki de kullandığından ekin hangisi olduğuna dikkat edilmelidir. Hal eki nesne yapar, iyelik eki ise yapmaz. Nesneler hal eki alıp almamalarına göre iki grupta incelenir:

1.BELİRTİLİ NESNE
Nesne görevinde bulunan söz “-i” hal eki almışsa, nesneye BELİRTİLİ NESNE denir.

“Elindeki çiçekleri annesine verdi.” Cümlesine “ Çiçekleri” nesnesi “-i” hal eki aldığından belirtili nesnedir.

2.BELİRTİSİZ NESNE
Nesne görevinde bulunan söz “-i” hal ekini almamışsa nesne, BELİRTİSİZ NESNEdir.
“Annesi için çiçek topladı.” Cümlesinde “Çiçek” nesnesi bu eki almamış ve belirtisiz nesne olmuştur.Belirtisiz nesne bazen özneyle karıştırılabilir.
ÖRNEĞİN;
“Otobüs yolcu taşır.” Cümlesinin yüklemine “NE taşır?” diye sorduğumuzda hem “Otobüs” hem “Yolcu” cevabı gelir. Bu durumda hangisi özne hangisi nesnedir karışır. “Taşıyan NE?” sorusuna “Otobüs” cevabı geliyor; bu öznedir. “ Otobüs ne taşır?” sorusuna cevap veren “Yolcu” sözü ise nesnedir; çünkü özneyi bulduktan sonra sorulan “NE” sorusu daima nesneyi verir.
Cümlede birden fazla nesne bulunabilir. Bunlar bağlaç yada noktalama işaretleri ile birbirine bağlanır.
Kapı, pencereyi ardına kadar açmış.” Cümlesinde iki nesne vardır.
NESNE NESNE YÜKLEM

Nesne genellikle yüklemi fiil olan cümlelerde bulunur. Çok az da görülse bazı isim soylu sözcüklerin yüklem olduğunda nesne aldığı da olur.
ÖRNEĞİN;
“Hayatımı sana borçluyum” Cümlesinde “Borçluyum” yüklemdir. “Borçlu” isimi ek-fiil alarak yüklem olmuştur. İsim soylu olduğu halde “Hayatımı” nesnesini almıştır.


DOLAYLI TÜMLEÇ
Yüklemin yöneldiği,bulunduğu, çıktığı yeri gösteren öğedir. Yükleme sorulan “-e, - de , -den” halindeki sorulara aynı ekleri alarak cevap veren söz yada söz öbekleri DOLAYLI TÜMLEÇ görevinde bulunur.

“Beni sınıfta iki saattir bekliyormuş.”
D.T YÜKLEM

Dolaylı tümleçler, diğer öğelerde olduğu gibi, değişik söz öbekleri halinde bulunabilir.
ÖRNEĞİN;
“Hepimiz resmin güzelliğine hayran kaldık.”
D.T YÜKLEM

ZARF TÜMLECİ
Yüklemin zamanını,durumunu,miktarını,yönünü,koşulluluğunu vb. bildiren öğelerdir.

Hava kararmadan köye inmeliyim.”
ZARF TÜMLECİ YÜKLEM

“Aldığı notlar şaşılacak kadar yüksekti.”
ZARF TÜMLECİ YÜKLEM

Yüklemi isim olan cümleleri öğelerine ayırırken dikkatli olmak gerekir. Çünkü durum zarfıyla niteleme sıfatını bulduran soru aynıdır. Yani “ NASIL” sorusu hem zarf tümlecini hem sıfatı buldurur.
ÖRNEĞİN;
“Onu bugünlerde çok dalgın görüyorum.” Cümlesinde altı çizili sözün cümle öğesi olarak görevi zarftır. Çünkü “Nasıl Görünüyorum?” sorusuna, yani fiile sorulan soruya cevap veriyor.


EDAT TÜMLECİ
Yüklemin ne ile,kimin ile, hangi amaçla yağıldığını gösteren söz öbeklerine EDAT TÜMLECİ denir.
“O, bütün yazılarını dolma kalemle yazar.”
“Bu araştırmayı arkadaşlarıyla yapmış.” Cümlelerindeki altı çizili söz öbekleri edat tümleci sayılır.

Yükleme sorulan sorulara cevap veremeyen söz yada söz öbekleri cümle dışı unsur sayılır.
ÖRNEĞİN;
“Ahmet, sana defalarca geç kalmamanı söylemedim mi?”
D.T Z.T NESNE YÜKLEM
Görüldüğü gibi “Ahmet” sözü cümlede yükleme sorulan hiçbir soruya cevap vermiyor, yani cümle dışı unsurdur.
уυѕυƒ isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Bookmarks


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 
Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
Sizin Yeni Konu Acma Yetkiniz var yok
Sizin Konu Yanıtlama Yetkiniz var
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı

Gitmek istediğiniz klasörü seçiniz

Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar Son Mesaj
KÜrt Olarak AkŞamladim, Arab Olarak Sabahladim уυѕυƒ Dini Hikayeler 1 10-21-2009 08:14
gay kime denir Yaso Komik Resimler 4 09-07-2008 13:58
SÖzcÜk TÜrlerİ İsİm - Sifat уυѕυƒ Türkçe (Edebiyat) Testler 0 04-12-2008 15:06
SÖzcÜk TÜrlerİ (karma) уυѕυƒ Türkçe (Edebiyat) Testler 0 04-12-2008 14:58
Avukatın 'yargıyı etkileme' davası Korax Yurttan Haberler 0 01-31-2008 17:40


Şu Anki Saat: 01:22


İçerik sağlayıcı paylaşım sitelerinden biri olan Bilqi.com Forum Adresimizde T.C.K 20.ci Madde ve 5651 Sayılı Kanun'un 4.cü maddesinin (2).ci fıkrasına göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur. bilqi.com hakkında yapılacak tüm hukuksal Şikayetler doganinternet@hotmail.com ve streetken27@gmail.com dan iletişime geçilmesi halinde ilgili kanunlar ve yönetmelikler çerçevesinde en geç 1 (Bir) Hafta içerisinde bilqi.com yönetimi olarak tarafımızdan gereken işlemler yapılacak ve size dönüş yapacaktır.
Powered by vBulletin® Version 3.8.4
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Optimisation provided by DragonByte SEO v2.0.36 (Lite) - vBulletin Mods & Addons Copyright © 2017 DragonByte Technologies Ltd.

Android Rom

Android Oyunlar

Android samsung htc

Samsung Htc

Nokia Windows