Bilqi Forum  

Reklamı Kapat

Geri git   Bilqi Forum > Eğitim - Üniversiteler - Sınavlar > Ödevler > Türk Dili ve Edebiyat

ÖDEVLERİNİZİ BULMAKTA ZORLANIYOMUSUNUZ!

SORUN ANINDA CEVAPLIYALIM.

TÜM SORULARINIZA ANINDA CEVAP VERİLECEKTİR !

Sitemize Üye Olmadan Konulara Cevap Yazabilir Ayrıca Soru Cevap Bölümüne Konu Açabilirsiniz !

İsimler (Adlar) tanımları ve örnekleri

Türk Dili ve Edebiyat


Yeni Konu aç Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Stil
Alt 06-27-2009, 09:42   #1
Operator
 
Yaso - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Jan 2008
Mesajlar: 32.717
Teşekkürleri: 0
1 mesajına 1 kere teşekkür edildi.
Tecrübe Puanı: 1000
Yaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond repute
Standart İsimler (Adlar) tanımları ve örnekleri

İsimler (Adlar)


AD : Varlıkların ve kavramların dilde var olan karşılığına, sözcük türü yönünden ad denir
Anlamlarına Göre Adlar :
Varlıklara Verilişlerine Göre Adlar :
Özel Adlar : Bir tek varlığı gösteren, bir tek varlığa verilmiş adlardır
Örnek : Mustafa Kemal Atatürk, Asya, Türkiye, Ankara, Kızılay, Merkür, Akdeniz, Türk Tarih Kurumu, Türkçe vb
Tür Adları (Cins İsimleri) : Aynı türden olan varlıkların tümünü birden gösteren adlardır Vücut parçaları ve organ adları, akrabalık dalları, tüm hayvan ve bitki adları, tüm araç ve gereç adları tür adlarını oluşturur
Örnek : Gövde, teyze, yılan, elma, kalem, süpürge vb
Tür Adlarının Özellikleri : Bir tür adı, genel anlamda kullanıldığında, o türü oluşturan varlıkların tamamını anlatır Örnek : Balık suda yaşar Tüm balıkları gösterir
Kitap en yakın arkadaştır Tüm kitapları gösterir
Bir tür adı, bazen o türün yalnızca bir ya da birkaç bireyini göstermede kullanılır
Örnek :
Kuş durmadan çırpınıyordu Bir tek kuşu gösterir
Kitap, savaş yıllarını anlatıyor Bir tek kitabı gösterir
Varlıkların Sayılarına Göre Adlar :
Tekil Adlar : Biçimce çoğullanmamış, “-lar, -ler” eki almamış adlardır Örnek :
Çiçek, bardak, toka, çocuk vb
Çoğul Adlar : Aynı türden olan birden çok varlığı gösteren adlar, “-ler, -lar” çoğul ekiyel çoğullanır Örnek : insanlar, evler, halılar, aylar, geceler vb
Topluluk Adları : Biçimce tekil oldukları halde anlamca çoğul olan adlardır Örnek :
Orman, ordu, sürü, bölük, millet, aile, takım, grup vb
UYARI : Tür adları (ağaç, çocuk, insan) o türe ait olanları tek tek düşündürürken; topluluk adları (orman, bölük, kurul) o türe ait olanların tümünü bir grup olarak düşündürür
Topluluk adları biçimce tekil adlardır Ancak (-lar, -ler) çoğul ekiyle çoğullanabilir Örnek :
Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz’dir, ileri …!
Toplumlar kendi kültürlerini kendileri yaratır
Kimi tür adları mecaz-ı mürsel yoluyla topluluk adı olabilir Örnek :
Bütün sınıf, bu duruma üzüldü (Sınıfın içindeki öğrenciler)
Meclis konuyu görüşüyor (Meclisin içindeki Milletvekilleri)
Varlıkların Oluşlarına Göre Adlar :
Somut Adlar : Beş duyu organından en az biriyle algılanabilen varlık ve nesneleri gösteren adlardır Örnek : Ses, hava, ışık, koku, su, rüzgar, vb
Soyut Adlar : Beş duyudan hiçbiriyle algılanamayan adlardır Örnek : cesaret, düşünce, sevinç, umut, özgürlük vb
İş ve Eylem Gösteren Adlar : Eylem tabanlarından “-mek, -me, -iş” ekleriyle türeyen adlardır Örnek : yürümek, bakmak, soruşturma, bakış, anlayış vb
UYARI : Eylem adları bazı durumlarda sıfat olarak kullanılabilir Örnek : yapma bebek, takma diş
Bazı kullanımlarda eylem adları, eylem anlamını yitirerek doğrudan ad olarak kullanılır Örnek :
Değişik bir yemek yapmış, annesi
Şimdi, bir dondurma olsa da yesek
Ad Tamlamaları : En az iki adın, aralarında anlam bağlantısı kurarak oluşturduğu, bir nesnenin parçası olduğunu ya da bir nesnenin başka bir nesneyle tamamlandığını gösteren ad takımıdır Ad tamlamalarında kullanılan tamamlayıcı öğeye tamlayan, birinci nesnenin parçası durumunda olan ikinci öğeye ise tamlanan denir Örnek :
Denizin sesi bir melodi gibi geliyordu kulağıma
Kış ayları burada oldukça ılıman geçiyor
Ona hediye olarak yün gömlek aldım
Ad Tamlamasıyla İlgili Bilgiler :
► Ad tamlamalarında birinci sözcük, tamlayan; ikinci sözcük tamlanan adını alır Örnek :
Tamlayan Tamlanan
Çocuklar-ın ses-i
Küf koku-s-u
Ahşap ev
► Tamlayanın kişi zamiri (ben, sen, o, biz, siz, onlar) olduğu tamlamalara “zamir tamlaması” da denir ve tamlama ekleri değişir Örnek :
Tamlayan Tamlanan
Ben-im kitab-ım
Sen-in düşünce-n
Biz-im evi-miz
Siz-in fikri-niz
► Ünlüyle biten sözcüklere tamlayan eki getirildiğinde araya “n”; tamlanan eki getirildiğinde araya “s” kaynaştırma ünsüzü gelir Örnek : elmanın yarısı
► Ad tamlamalarında, asıl üzerinde durulan ve vurgulanan öğe tamlanandır Sözgelimi; kapının kolu tamlamasında üzerinde durulan kavram koldur
UYARI : “su ve ne” sözcüklerine “-ın, -in, -un, -ün” tamlayan eki getirildiğinde araya “n” değil “y” kaynaştırma ünsüzü girer Örnek : suyun hızı neyin sesi
Ad Tamlaması Türleri
Belirtili Ad Tamlaması : Hem tamlayan hem de tamlanan eki almış olan ad tamlamalarıdır Örnek :
Tamlayan Eki Tamlanan Eki
-ın, -in, -un, -ün -ı, -i, -u, -ü
Saat-in cam-ı
Su-y-un güc-ü
Felsefe-n-in sorunlar-ı
Belirtili Ad Tamlamasının Özellikleri :
► Tamlayanla tamlanan arasına başka sözcük ya da sözcük grupları girebilir
Örnek : Çocuğun sabaha kadar süren ağlaması
► Tamlayanla tamlananın yeri değişebilir

Örnek :
Vurur, deryalara ışığı adaların
► Tamlayan ya da tamlanan birden çok kullanılabilir
Örnek : Çocukluğumun acıları, sevinçleri, umutları
Annemin, babamın ve kardeşimin özlemi
► Tamlayan ya da tamlanana bağlı bir sıfat kullanılabilir
Örnek : Yeşil gömleğin düğmeleri
Çocuğun sarı saçları
► Kişi ve işaret zamirleri belirtili ad tamlamalarında yalnızca tamlayan sözcük olarak kullanılır Örnek : Senin araban
Bunun cezası
► Ad eylemler (mastarlar) hem tamlayan hem de tamlanan olur Örnek :
Okumanın yararları
Çocuğun yürüyüşü
► Kimi durumlarda tamlayan ekinin yerini “-den, (-dan)” durum eki tutar Örnek :
Çocuklardan birkaçı
Aşağıdakilerden hangisi
► Kimi durumlarda tamlayan ya da tamlanan sözcük düşer Bu durumlarda ad tamlaması özelliği ortadan kalkar Örnek :
Umutları suya düştü Onun umutları
Ev, onlarınmış Onların eviymiş
► Bir belirtili ad tamlaması bir başka adı niteleyecek şekilde kullanılırsa, bir sıfat tamlamasının tamlayanı olur Örnek : forumsonforumsonforumsonforumsonforumsonforumsonfo rumsonn gözü adam
Sıfat Ad
Gözümün bebeği oğlum
Sıfat Ad
Belirtisiz Ad Tamlaması : Tamlayan sözcüğün ek almadığı tamlamalardır Tamlayan, ek almadığı için belirsizlik ve genelleme anlamı taşır
Örnek :
Tamlayan Eki Tamlanan Eki
¾ -ı, -i, -u, -ü
Fındık kurt-u
Akrep yuva-s-ı
Fizik güc-ü
Belirtisiz Ad Tamlamasının Özellikleri :
► Tamlayan, tamlananın niteliğini gösterir Örnek: Anne sevgisi, kan kırmızısı
► Tamlayan, tamlananın ne ile ilgili olduğunu gösterir
Örnek : Sel felaketi, uçak bileti
► Tamlayan, tamlananın neden yapıldığını gösterir

Örnek :
Portakal suyu, tütün kolonyası
► Tamlayan tamlananın neye benzediğini gösterir
Örnek :Parmak üzümü, sigara böreği
► Tamlayan, tamlananın nedenini bildirir
Örnek : Matematik korkusu, sınav stresi
► Bir şeyin yapıldığını ya da bulunduğu yeri gösterir
Örnek : Kıyı lokantası, uzay istasyonu
► Tamlayan tamlananın yapıldığı aracı belirtir
Örnek : Söz sanatı, makine örgüsü
► Tamlayan, tamlananın ortaya çıktığı yeri belirtir
Örnek : Amaysa elması, Maraş dondurması
► Kişi adları tamlayan olduğunda o kişilere ilişkin yapıt, buluş gibi kavramları belirtir

Örnek :
Naima tarihi, Newton Kanunu
Takısız Ad Tamlaması : Hem tamlayanın hem de tamlananın takı almadığı bir ad tamlamasıdır
Örnek : Tamlayan Tamlanan
Yün ceket
Taş duvar
Cam kavanoz
Altın bilezik
Takısız Ad Tamlamasının Özellikleri :
► Takısız ad tamlamasının kuruluşunda, en önemli özellik, birinci adın ikincisinin neyden yapıldığını göstermesidir Örnek : Gümüş kolye, kot pantolon, deri mont…
► Birinci ad, mecaz anlamda kullanılıp, mecazlı bir biçimde ikincinin neye benzediğini gösteriyorsa, yine takısız ad tamlaması oluşur
Örnek : Selvi boy, tunç bilek, taş kafa
► Takısız ad tamlamalarında tamlayana “-den / -dan” eki gelebilir

Örnek :
Tahtadan köprü, yünden yorgan…
Zincirleme Ad Tamlaması : İki ya da daha çok ad tamlamasının iç içe kullanıldığı bri tamlama çeşididir Zincirleme ad tamlamasında, tamlayan ya da tamlanan kendi içinde bir ad tamlaması oluşturur Sözgelimi tamlayan bir ad tamlaması olabilir Örnek :
A k ş a m s a a t l e r i n i n s e r i n l i ğ i

Belirtisiz Ad Tamlaması Belirtili Ad Tamlaması
Tamlanan bir ad tamlaması biçiminde olabilir Örnek :
Ç o c u ğ u n d e r i ç a n t a s ı
Takısız Ad Tamlaması
Belirtili Ad Tamlaması
Hem tamlayan hem de tamlanan ad tamlaması biçiminde olabilir : Örnek :
Belirtili Ad Tamlaması
İ s t a n b u l t i y a t r o l a r ı n ı n b u n a l ı m y ı l l a r ı
Belirtisiz Ad Tamlaması Belirtisiz Ad Tamlaması
Karma Tamlama : Tamlayan ya da tamlananı niteleyen bir sıfat veya sıfat grubunun kullanıldığı bir tamlama türüdür
Örnek :
Belirtili Ad Tamlaması
A d a m ı n i r i , s a r ı , ç a r p ı k d i ş l e r i
Sıfat Grubu
Tamlayan Tamlanan
Karma Tamlama
Görevlerine Göre Adlar :
► Adlar, yalın durumda kullanıldığında, cümle içinde özne veya belirtisiz nesne görevinde bulunur Örnek : Öğretmen başarılı öğrencilere hediye dağıttı
Özne Belirtisiz Nesne
► Adlar, belirtme durumuyla çekimlendiğinde belirtili nesne görevi yapar Örnek :
Tabloları duvara astık
Belirtili Nesne
► Yönelme, bulunma, ayrılma (-e, de, -den) durumunda olan adlar cümlede dolaylı tümleç görevi yapar Örnek : Pencereden dışarıya bakıyor, dışarıda olanları seyrediyordu
Dol Tümleç Dol Tümleç Dol Tümleç
► Ek-eylem (ek fiil) alan adlar, yüklem görevinde bulunur Örnek :
Beni soran Ayşe’ymiş
Yüklem
Yapılarına Göre Adlar : Adlar, yapıları yönünden üçe ayrılır :
Basit Adlar : Herhangi bir yapım eki almamış, ya da başka bir sözcükle birleşerek yeni anlamda bileşik bir sözcük oluşturmamış adlardır Örnek : taş, balık, sopa vb
Türemiş Adlar : Eylem ya da ad köküne bir yapım eki getirilerek yeni bir anlam kazanan ve gövde durumuna geçen adlardır Örnek : sor-gu, ört-ü, seç-enek vb
Birleşik Adlar : Birden çok sözcüğün birleşerek yeni bir biçim ve anlam kazanması yoluyla oluşan adlardır Örnek : bilgisayar, külbastı, aslanağzı vb
Adların Diğer Özellikleri :
► Adlar, anlamları yönünden şöyle incelenebilir :
a) Kesin anlamlı adlar : Anlamı bilimsel bir tanımla kesinleşen adlardır
Örnek : üçgen, sayı, şiir vb


b)
Adların bazıları kendi anlamını, işlevini yansıtır Örnek : tarak, kazma süpürge vb

c)
Adların bir bölümü, sözcük anlamını düşündürmez
Örnek : koltuk, havlu, elbise, tencere vb
► Adlar, “-cik, -ce, -cek,-cağız” gibi ekleri alır Bu ekler, eklendiği ada, şu anlamı katar
a) –cik eki getirildiği ada küçültme, sevgi ve acıma anlamları katar Örnek :
Soru kitapçıkları dağıtıldı Küçültme anlamı
Kapıyı güler yüzlü ninecik açtı Sevgi
Kedicik bütün gece dışarıda kalmış Acıma

b)
“-ce” eki getirildiği ada, görelik, karşılaştırma, abartma, uygun ve yakışır olma anlamları katar Örnek :
Gönlümce bir tatil yapamadım Görelik
Akılca üstün biriydi Karşılaştırma
Yüzlerce sivrisinek beni ısırdı Abartma
Bize dostça davrandı Uygun, yakışır olma
c) –“-cağız” ve “-cek” eki, eklendiği ada acıma anlamı katar
Örnek : adamcağız, yavrucak

Alıntıdır…
__________________
images?q=tbn:ANd9GcSSVf7Nbc7rsfF-F7DrfWwBua8n1m2a9nr0JufrZAxb2Y-lSHad


Tüm bölümlerimize yetkili alımları başlamıştır başvurmak için aşağıdaki linke tıklayınız


Yaso isimli Üye şuanda  online konumundadır   Alıntı ile Cevapla Hızlı Cevap
Cevapla

Tags
, ağlar, isim, isimler, konu_anlatimi, ornekleri, sozcuk_turleri, tanimlari, tanımları, turkce, turk_dili, ve, İsimler, örnekleri

Hızlı Cevap
Kullanıcı isminiz: Giriş yapmak için Buraya tıklayın

Mesajınız:
Seçenekler


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 
Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık


Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar Son Mesaj
Webmasterlerin kullandıkları programlama dilleri ve tanımları Yaso Webmaster Genel 0 01-30-2009 13:11
Peygamberimizin (s.a.v) Değiştirdiği Bazı İsimler Yaso Peygamberimiz-En Sevgili'ye 0 06-21-2008 16:27
Adlar уυѕυƒ Türkçe (Edebiyat) Testler 0 04-12-2008 15:07
Geometrik Yer Tanımları AzRaiL GeoMetri 0 01-31-2008 17:56
Çozuklarınıza Güzel İsimler Verin нüzüη İlahi 1 01-28-2008 22:57


Bütün Zaman Ayarları WEZ +3 olarak düzenlenmiştir. Şu Anki Saat: 22:05 .


İçerik sağlayıcı paylaşım sitelerinden biri olan Bilqi.com Forum Adresimizde T.C.K 20.ci Madde ve 5651 Sayılı Kanun'un 4.cü maddesinin (2).ci fıkrasına göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur. bilqi.com hakkında yapılacak tüm hukuksal Şikayetler doganinternet@hotmail.com ve streetken27@gmail.com dan iletişime geçilmesi halinde ilgili kanunlar ve yönetmelikler çerçevesinde en geç 1 (Bir) Hafta içerisinde bilqi.com yönetimi olarak tarafımızdan gereken işlemler yapılacak ve size dönüş yapacaktır.
Powered by vBulletin® Version 3.8.4
Copyright ©2000 - 2015, Jelsoft Enterprises Ltd.

Android Rom

Android Oyunlar

Android samsung htc

Samsung Htc

Nokia Windows

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 373 374 375 376 377 378 379 380 381 382 383 384 385 386 387 388 389 390 391 392 393 394 395 396 397 398 399 400 401 402 403 404 405 406 407 408 409 410 411 412 413 414 415 416 417 418 419 420 421 422 423 424 425 426 427 428 429 430 431 432 433 434 435 436 437 438 439 440 441 442 443 444 445 446 447 448 449 450 451 452 453 454 455 456 457 458 459 460 461 462 463 464 465 466 467 468 469 470 471 472 473 474 475 476 477 478 479 480 481 482 483 484 485 486 487 488 489 490 491 492 493 494 495 496 497 498 499 500 501 502 503 504 505 506 507 508 509 510 511 512 513 514 515 516 517 518 519 520 521 522 523 524 525 526 527 528 529 530 531 532 533 534 535 536 537 538 539 540 541 542 543 544 545 546 547 548 549 550 551 552 553 554 555 556 557 558 559 560 561 562 563 564 565 566 567 568 569 570 571 572 573 574 575 576 577 578 579 580 581 582 583 584 585 586 587 588 589 590 591 592 593 594 595 596 597 598 599 600 601 602 603 604 605 606 607 608 609 610 611 612 613 614 615 616 617 618 619 620 621 622 623 624 625 626 627